Zdrowe naczynia to nie tylko kolejny trend dla osób, które czytają skład, nawet ten drobnym drukiem. Jeśli wybierasz żywność dobrej jakości, ekologiczne składniki i starasz się prowadzić zdrowszy tryb życia, warto zastanowić się również nad tym, w czym przygotowujesz jedzenie.

##lb-article-reco##

Ludzie zwracają coraz większą uwagę na mikroplastik, różne powierzchnie i materiały, które otaczają ich na co dzień. A kuchnia to miejsce, w którym wszystko to się spotyka. Patelnia, garnek, forma do pieczenia czy pojemnik na obiad.

Zdecydowanie nie musisz robić radykalnych porządków i tworzyć góry odpadów. Znacznie rozsądniej jest wymieniać naczynia stopniowo. Gdy stara, porysowana patelnia lub tani garnek zakończą swój żywot, następnym razem wybierzesz już coś lepszej jakości.

Każdy materiał ma swoje mocne i słabe strony. Czasem wygrywa trwałość, innym razem nieprzywierająca powierzchnia. Wszystko zależy od tego, co gotujesz, jak często i czy chcesz mieć naczynia niewymagające uwagi, czy też nie przeszkadza Ci odrobina dodatkowej pielęgnacji.

Stal nierdzewna to jeden z najbardziej sprawdzonych klasyków. Jest wytrzymała, dobrze znosi wysokie temperatury i codzienne użytkowanie, a przy odpowiednim obchodzeniu się z nią służy naprawdę długo. Nadaje się do codziennego gotowania sosów, zup, makaronu, a także do duszenia. Jej słabszą stroną jest to, że jedzenie może do niej łatwiej przywierać, zwłaszcza przy braku doświadczenia i uwagi. Jedni przyzwyczajają się do niej od razu, inni ze złością wracają do starej, dobrej patelni teflonowej.

Naczynia żeliwne są lubiane przede wszystkim dlatego, że są solidne, ciężkie i świetnie utrzymują ciepło. Z drugiej strony żeliwo nie jest dla każdego. W przypadku klasycznego żeliwa bez powłoki trzeba liczyć się z regularną pielęgnacją i chronić je przed korozją. Nie jest to więc idealny wybór dla kogoś, kto chce mieć jak najmniej obowiązków. 

Dobrze nadają się do gotowania, pieczenia i przechowywania jedzenia, a ich wygląd również ma swoich zwolenników. Garnki emaliowane często sprawiają wrażenie solidniejszych niż nowoczesne, cienkie naczynia. Ważne, by kontrolować stan powierzchni. Gdy emalia jest wyraźnie odpryśnięta lub pęknięta, traci swoją zaletę, a takie naczynie raczej nie nadaje się już do dalszego użytku.

Czym innym są naczynia w całości ceramiczne, na przykład formy do zapiekania czy misy, a czym innym zwykła patelnia z powłoką ceramiczną.

• Czysta ceramika nadaje się przede wszystkim do pieczenia i serwowania. Jest zazwyczaj stabilna i wygodna w użyciu, ale nie sprawdza się we wszystkim.
• Patelnie ceramiczne są popularną alternatywą dla zwykłych powłok nieprzywierających. Ich wadą jest to, że właściwości nieprzywierające nie są wieczne, ale dobrej jakości patelnia i tak posłuży Ci przez pewien czas.

Szkło świetnie nadaje się do pieczenia, przechowywania i podgrzewania jedzenia. Jest stabilne, nie pochłania zapachów i łatwo się je czyści. Do tego od razu widać, co dzieje się w środku. Szklane pojemniki i naczynia do pieczenia to więc bardzo rozsądny element domowego wyposażenia. Szkło może być bardziej wrażliwe na uderzenia lub szoki termiczne. 

Patelnie z powłoką nieprzywierającą nie muszą być kuchennym złem. Wręcz przeciwnie, są bardzo praktyczne, zwłaszcza gdy przygotowujesz jajka, naleśniki lub coś, co łatwo przywiera. 

Jeśli powierzchnia jest gładka, nieuszkodzona, a patelni nie używasz jako broni masowego rażenia, zazwyczaj wszystko jest w porządku. W codziennym gotowaniu patelnie z powłoką nieprzywierającą są wygodne i często pomagają ograniczyć kalorie, ponieważ wystarczy mniej tłuszczu, a gotowanie jest szybkie.

Niektóre nazwy brzmią bardziej imponująco, niż wynikałoby to z rzeczywistych różnic między nimi. Dlatego warto wiedzieć, co tak naprawdę kryje się pod poszczególnymi określeniami:

• PTFE: Najpopularniejsza klasyczna powłoka, którą znasz jako „teflon”. Jest śliska i łatwo się na niej gotuje, ale nie znosi przegrzewania ani zarysowań.
• Teflon: Znana nazwa handlowa powłoki PTFE. W praktyce to ten sam rodzaj warstwy nieprzywierającej, tylko pod inną nazwą.
• Powłoka ceramiczna: Sprawia wrażenie czystszej i bardziej naturalnej alternatywy, ale podobnie jak w przypadku teflonu warto zwracać uwagę na jakość warstwy nieprzywierającej.
• Powłoka tytanowa: W większości przypadków jest to powłoka nieprzywierająca wzmocniona cząstkami tytanu. Ma być bardziej wytrzymała, ale nadal warto zwracać uwagę na jakość.
• Powłoka mineralna: Popularna w marketingu nazwa powłoki teflonowej z domieszką cząstek mineralnych. 
• Granitowy lub kamienny wygląd: Patelnia może wyglądać jak kamień, ale w rzeczywistości to znów teflon lub ceramika z innym wykończeniem.
• Powłoka marmurowa: Podobny przypadek jak powłoka granitowa. Nazwa brzmi luksusowo, ale zazwyczaj nie kryje się za nią nic szczególnie innowacyjnego.
• Powłoki hybrydowe: Łączą kilka warstw lub materiałów, by zwiększyć wytrzymałość i trwałość. Brzmi dobrze, ale również tutaj decyduje rzeczywista jakość.

Nie chodzi o to, by wyznaczyć głównego kuchennego złoczyńcę. Warto raczej wiedzieć, w przypadku których materiałów większe znaczenie mają jakość, stan powierzchni i sposób użytkowania. Właśnie tutaj często decydują szczegóły.

W przypadku aluminium wiele zależy od jego rodzaju. Surowe aluminium to zupełnie inna sprawa niż dobrej jakości naczynia aluminiowe ze starannie wykonaną powłoką. Nowoczesne patelnie i garnki często są wykonane z aluminium właśnie dlatego, że jest lekkie i dobrze przewodzi ciepło. Samo w sobie nie stanowi to problemu. Większej ostrożności wymagają tanie i kiepsko wykonane naczynia lub starsze egzemplarze z uszkodzoną powierzchnią. 

Plastik jest w kuchni wszędzie. Pudełka, miarki, łopatki, pokrywki, miski, pojemniki na obiad. Nie wszystko, co plastikowe, od razu stanowi problem, ale właśnie tutaj warto być bardziej wybrednym. Szczególną uwagę warto zwrócić na podgrzewanie jedzenia w plastiku, stare, popękane pojemniki i tanie przybory bez certyfikatów UE. Sprawdzaj, czy plastik jest dobrej jakości i przeznaczony do kontaktu z żywnością. Im więcej ciepła, tłuszczu i śladów zużycia, tym więcej zalet mają szkło i stal nierdzewna.

Silikon jest praktyczny, lekki i może być bardzo wygodny podczas pieczenia. W jego przypadku warto więc trzymać się bardziej znanych producentów. Jeśli forma intensywnie pachnie, zmienia kształt lub wygląda tandetnie już po rozpakowaniu, raczej nie zasługuje na zaufanie. 

• Naczynia do codziennego gotowania: Stal nierdzewna to świetna podstawa do zwykłego domowego gotowania. Patelnia ze stali nierdzewnej to prawdziwy wół roboczy, który nie wymaga specjalnego traktowania. A jeśli wybierzesz dobrej jakości model wielowarstwowy, gotowanie będzie również wygodne.
• Naczynia do obsmażania w wysokiej temperaturze: Do porządnego obsmażenia mięsa, warzyw czy czegokolwiek, co ma zyskać apetyczną skórkę, świetnie nadają się naczynia żeliwne i ciężkie naczynia ze stali nierdzewnej, które utrzymują ciepło.
• Naczynia do powolnego duszenia: Do gulaszu i jednogarnkowego chili świetnie sprawdzają się żeliwo emaliowane oraz naczynia ze stali nierdzewnej z naprawdę grubym dnem.
• Naczynia do piekarnika: Najczęściej sprawdzają się stal nierdzewna, ceramika do zapiekania lub szkło. W przypadku szkła trzeba jednak pamiętać, że nie da się w nim usmażyć steku na kuchence.

Najczęstszy problem ze stalą nierdzewną polega na tym, że ludzie oczekują od niej tego samego co od patelni z powłoką nieprzywierającą. Tymczasem stal nierdzewna działa nieco inaczej. Jeśli zadbasz o odpowiednią temperaturę, dodasz odrobinę tłuszczu i nie zaczniesz ruszać jedzenia po trzech sekundach, efekt będzie znacznie lepszy.

Stal nierdzewna potrzebuje chwili. Postaw pustą patelnię na średniej mocy grzania i pozwól jej równomiernie się rozgrzać. Niektóre oficjalne instrukcje zalecają też test z kroplą wody, która po odpowiednim rozgrzaniu zachowuje się jak mała kulka i skacze po powierzchni.

Dodaj olej lub masło dopiero wtedy, gdy patelnia będzie rozgrzana. Tłuszcz tworzy między jedzeniem a powierzchnią ważną warstwę, dzięki której gotowanie jest znacznie łatwiejsze, a jedzenie mniej przywiera.

Gdy położysz na patelni ze stali nierdzewnej mięso, rybę lub warzywa, zostaw je na chwilę w spokoju. Stal nierdzewna nagradza cierpliwość. Kiedy powierzchnia jedzenia odpowiednio się zrumieni, zacznie ono samo odchodzić od patelni. Jeśli stawia opór, to jeszcze nie ten moment.

Do nauki najlepsze są produkty, które nie są wyjątkowo delikatne. Na przykład warzywa, kawałki kurczaka lub mięso do obsmażenia. Jajka na patelni ze stali nierdzewnej to raczej wyższa szkoła jazdy, na którą przyjdzie czas, gdy nabierzesz pewności. Technika odgrywa tu po prostu największą rolę, a czasami dla wygody warto sięgnąć po ceramikę lub teflon.

Zdrowe gotowanie zaczyna się nie tylko od zawartości lodówki, ale też od tego, co wyciągasz z szafki pod kuchenką. Najczęściej sprawdzonym wyborem są stal nierdzewna, żeliwo, emalia i szkło. W przypadku patelni z powłoką nieprzywierającą decydują przede wszystkim jakość i stan powierzchni. I właśnie w tym tkwi cały urok podejścia non toxic!