Wiosna oferuje znacznie więcej niż pierwsze rzodkiewki. Krótki sezon mają czosnek niedźwiedzi, szparagi czy młode pokrzywy, a stopniowo pojawiają się szpinak, cebulka dymka, szczypiorek i groszek. To czas świeżych smaków, które często wymagają jedynie minimalnej obróbki w kuchni.

##lb-article-reco##

Jedno z najbardziej wyczekiwanych wiosennych ziół ma wyrazisty czosnkowy smak i krótki sezon. Świeże liście nadają się do pesto, past kanapkowych, jajek, zup lub ziemniaków. Czosnek niedźwiedzi przyczynia się do prawidłowego funkcjonowania układu sercowo-naczyniowego, ale jest także wiązany z cholesterolem i trawieniem.¹ Dlatego cieszy się dużą popularnością wśród osób, które kochają przyrodę i zdrowy styl życia. 

Młode liście pokrzywy zwyczajnej po obróbce termicznej nadają się do farszów, zup, omletów lub do przyrządzania podobnie jak szpinak. Możesz z nich przygotować napar ziołowy, a z drobno zmielonego proszku także lokalną alternatywę dla herbaty matcha. Pokrzywa wspiera naturalną odporność i prawidłową pracę nerek, zawiera żelazo i nadaje się do ogólnego odświeżenia organizmu oraz wspierania witalności.² Do wykorzystania w kuchni wybieraj młode liście z czystych miejsc, a przed dalszą obróbką sparz je lub krótko obgotuj.

Czeskie szparagi mają krótki sezon i właśnie dlatego warto po nie sięgnąć, gdy tylko się pojawią. Zawierają błonnik, foliany i inne mikroskładniki odżywcze. Zielone szparagi wystarczy krótko podsmażyć lub upiec, białe zazwyczaj się obiera i gotuje. Krótka obróbka termiczna pozwala zachować delikatną strukturę i świeży smak, dzięki czemu łatwo przygotować z nich dodatek do jajek, ryby, ziemniaków lub makaronu.

Młody szpinak dostarcza witaminy K i barwników roślinnych, rzodkiewki chrupkości i witaminy C, a cebulka dymka wyrazistszego smaku bez potrzeby skomplikowanego doprawiania. Jedzenie warzyw na zmianę na surowo i po obróbce termicznej pomaga wykorzystać różne właściwości ich składników, ponieważ poszczególne substancje różnie reagują na obróbkę. Głównym hasłem wiosennego jadłospisu powinna być różnorodność kolorów i powrót do świeżości!

Lato sprzyja świeżym owocom i warzywom. Po truskawkach przychodzi czas na maliny, porzeczki, borówki i jeżyny, a ogrody wypełniają pomidory, papryka, ogórki i cukinie. Właśnie ta różnorodność kolorów oznacza również różnorodność naturalnie występujących substancji roślinnych.

Czarne porzeczki i truskawki należą do najlepszych lokalnych źródeł witaminy C, natomiast niebieskie i fioletowe owoce, na przykład borówki czy jeżyny, wyróżniają się zawartością barwników antocyjanowych. Witamina C pełni w organizmie wiele funkcji, na przykład pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego i w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym.⁹ Całe owoce dodatkowo dostarczają błonnika, dlatego nadają się do smoothie, owsianek, jogurtu lub po prostu jako orzeźwiająca letnia przekąska.

W pełni dojrzałe czerwone pomidory należą do głównych źródeł likopenu w żywności. Ten karotenoid nadaje im charakterystyczną czerwoną barwę. Obróbka termiczna może zwiększyć jego przyswajalność, szczególnie w połączeniu z tłuszczem. Likopen w pomidorach i innych czerwonych owocach jest więc interesującym składnikiem zarówno świeżej sałatki, jak i sosu czy koncentratu pomidorowego.

Na początku lata zbiera się pachnące kwiaty bzu czarnego, a pod koniec lata dojrzewają jego ciemne owoce. Owoce bzu wykorzystuje się po obróbce termicznej do soków, powideł lub sosów. Bez czarny ma działanie antyoksydacyjne i wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego.³ Dojrzałe owoce przed spożyciem poddaje się obróbce termicznej. Zaletą jest to, że możesz łatwo zebrać je przy polnych drogach lub na skrajach lasów.

Jesienna kuchnia opiera się na wyrazistszych smakach i składnikach, które często można przechowywać przez kilka kolejnych miesięcy. Dynia, buraki, jabłka, cebula, czosnek, grzyby, orzechy i warzywa korzeniowe tworzą podstawę, którą uzupełniają dziko rosnące owoce dzikiej róży i borówki brusznicy.

Buraki wyróżniają się ciemnoczerwoną barwą, którą nadają im barwniki betalainowe. Naturalnie zawierają również foliany, błonnik i azotany. Podczas pieczenia stają się słodsze, na surowo pozostają chrupiące, a fermentacja nadaje im wyraźnie kwaśny charakter. W połączeniu z kozim serem, twarogiem, jabłkiem lub orzechami włoskimi sprawdzą się zarówno jako dodatek, jak i baza sałatki.

Owoce dzikiej róży pochodzą z róży dzikiej i tradycyjnie wykorzystuje się je w mieszankach herbacianych, przecierach, marmoladach lub syropach. Róża dzika działa jako antyoksydant i wspiera układ odpornościowy.⁴ Zbiór, suszenie i inne możliwości przetwarzania przybliżają owoce dzikiej róży jako typowy jesienny składnik.

• Owoce dzikiej róży stosuje się także w suplementach diety. BrainMax Vitamin C & Quercetin z owocami dzikiej róży BIO łączy w jednej kapsułce 900 mg witaminy C z kwercetyną, bioflawonoidami cytrusowymi i owocami dzikiej róży BIO. Dlaczego warto dbać o regularne spożycie witaminy C? Na przykład dlatego, że pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego, w ochronie komórek przed stresem oksydacyjnym oraz w prawidłowej produkcji kolagenu.⁹

Po wartościowe odżywczo nasiona i orzechy nie musimy jechać przez pół świata. Często najbardziej opłaca się sprawdzić, co rośnie tuż za miedzą. Mak należy do najbardziej charakterystycznych składników kuchni czeskiej. Wyróżnia się zawartością wapnia i pasuje do owoców, twarogu, owsianek, wypieków oraz tradycyjnych nadzień. Siemię lniane z kolei naturalnie zawiera błonnik i kwas alfa-linolenowy. Len zwyczajny sam w sobie wspiera prawidłowe trawienie i prawidłowe funkcjonowanie jelit.⁸ 

W Czechach naturalnie występuje borówka brusznica, Vaccinium vitis-idaea. Jej małe czerwone owoce mają wyraźnie kwaskowaty, a nawet cierpki smak i nadają się do sosów, dżemów lub wyrazistszych dań wytrawnych. Borówka brusznica działa jako antyoksydant i wspiera naturalną odporność. ⁵ Owoce borówki brusznicy są interesujące również ze względu na zawartość związków polifenolowych, w tym proantocyjanidyn, i często pojawiają się w suplementach przeznaczonych dla dróg moczowych. W kontekście borówki brusznicy i dbania o drogi moczowe właśnie proantocyjanidyny należą do często wymienianych składników roślinnych.

• Skoncentrowaną wersją jest BrainMax D-Mannose & Cranberry. Dzienna porcja dwóch kapsułek zawiera 1000 mg D-mannozy i 400 mg ekstraktu z borówki brusznicy.

Zimowe produkty sezonowe wyglądają inaczej niż letnie plony. Główną rolę odgrywają przechowywane plony, fermentowane warzywa, suszone nasiona roślin strączkowych, zboża, nasiona i orzechy. Nawet w styczniu jadłospis oparty na lokalnych produktach może więc być zaskakująco urozmaicony.

Produkty fermentowane, takie jak kiszona kapusta, kefir czy kimchi, mogą być stałym elementem urozmaiconego jadłospisu. W odróżnieniu od produktów sterylizowanych (poddanych obróbce cieplnej w słoikach) zachowują ciekawszy profil odżywczy i zawierają wiele żywych mikroorganizmów. Jeśli spojrzymy w przeszłość, kiszenie było w naszych warunkach zawsze jednym z podstawowych sposobów przechowywania żywności. Nasi przodkowie wiedzieli, co robią!

Słonecznik, fasolę mung lub rzodkiewkę można wykiełkować w domu w ciągu kilku dni. Kiełki dodadzą świeżego smaku i chrupkości kanapkom, sałatkom lub gotowym daniom. Ponadto aktywacja nasion zmienia ich skład, dzięki czemu otrzymujesz solidną porcję wiosennych witamin właśnie wtedy, gdy najbardziej Ci się to przydaje. 

Czosnek pospolity należy do najbardziej wyrazistych składników kuchni czeskiej, a jego ciekawe właściwości sięgają znacznie dalej niż sam smak. Zawiera przede wszystkim organiczne związki siarki, do których należy alliina. Czosnek wspiera układ odpornościowy, działa jako antyoksydant i przyczynia się do prawidłowej pracy serca w związku z poziomem lipidów we krwi.¹⁰ 

• Świeży czosnek możesz dodać do past kanapkowych, pesto lub dressingu, natomiast podczas pieczenia staje się słodszy i nabiera bardziej kremowego smaku. Do szybkiego doprawiania sprawdzi się również 100% czosnek BIO w proszku, który nie zawiera żadnych dodatkowych składników i nadaje się do zup, sosów, marynat oraz dań warzywnych.

Chrzan pospolity należy do składników, które nawet w niewielkiej ilości potrafią wyraźnie zmienić całe danie. Jego korzeń zawiera glukozynolany, przede wszystkim synigrynę, ale także glukonasturcynę i inne pokrewne związki. Oprócz tych roślinnych związków siarki chrzan zawiera również witaminę C i różne związki fenolowe. W kuchni zazwyczaj używamy go jednak w niewielkich porcjach, dlatego jego największą zaletą pozostaje wyrazisty smak i zdolność urozmaicenia nawet bardzo prostego dania z lokalnych produktów. 

Największą zaletą lokalnych produktów sezonowych jest ich różnorodność. W ciągu roku zmieniają się smaki, kolory, sposoby przygotowania i udział składników odżywczych. Właśnie sięganie po różne składniki nadaje sezonowemu jadłospisowi największy sens.