Czerwone światło staje się coraz popularniejszym elementem pielęgnacji i regeneracji. W artykule przyjrzymy się temu, jak działa, co warto wiedzieć przed jego użyciem i dlaczego polubili je również zawodowi sportowcy oraz salony kosmetyczne.

Terapia czerwonym światłem wykorzystuje diody LED, które emitują światło o określonych długościach fal – najczęściej w zakresie czerwieni i bliskiej podczerwieni. Różne zakresy światła przenikają do różnych warstw skóry, gdzie oddziałują na procesy zachodzące na poziomie komórkowym. Czerwone światło (620–700 nm) bywa wykorzystywane w pielęgnacji ukierunkowanej na wygląd cery, natomiast bliska podczerwień (700–1000 nm) jest często wiązana z głębiej położonymi strukturami, takimi jak mięśnie czy ścięgna.  Światło oddziałuje również na mitochondria – części komórki, które działają jak małe elektrownie. Może ono pobudzać ich aktywność, co prowadzi do zwiększenia ilości energii komórkowej. Mówiąc prościej: czerwone światło niejako „ładuje” Twoje komórki.

Zaletą technologii LED jest niska temperatura, dzięki której z urządzenia można korzystać w pełni komfortowo i regularnie. Podczas gdy czerwone diody emitują światło widzialne, promieniowanie podczerwone jest niewidoczne dla oka, ale może być odczuwane na przykład jako delikatne ciepło na skórze.

Czerwone światło LED przenika do głębszych warstw skóry, gdzie może wspierać naturalne procesy odnowy. Energia świetlna pobudza komórki skóry, które w naturalny sposób odpowiadają za jej regenerację. Dzięki tej odnowie stopniowo powstają nowe komórki skóry, zastępujące starsze – i właśnie to może przyczyniać się do tego, że cera wygląda na świeższą i gładszą. Terapia światłem jest ponadto często wiązana z lepszym ukrwieniem – dzięki temu do powierzchni skóry może docierać więcej tlenu i składników odżywczych, których potrzebuje. W przeciwieństwie do zabiegów, które obciążają skórę lub naruszają jej powierzchnię, czerwone światło działa łagodnie i naturalnie pobudza procesy, które już w niej zachodzą. Jednocześnie tworzy sprzyjające warunki dla komórek zwanych fibroblastami – w naturalny sposób uczestniczą one w utrzymaniu jędrności i elastyczności skóry, ponieważ odgrywają rolę w wytwarzaniu kolagenu.

Co ciekawe – na pozytywny odbiór terapii światłem wskazało również badanie z Niemiec, w którym wzięło udział 136 ochotników. Po serii 30 zabiegów uczestnicy zauważali gładszą cerę i ogólną poprawę wyglądu skóry.¹ 

Czerwone światło wykorzystuje się jako element pielęgnacji cery, w której może pomagać tworzyć warunki sprzyjające wytwarzaniu kolagenu – substancji naturalnie występującej w skórze i związanej z jej jędrnością oraz elastycznością.² Stosuje się je również wtedy, gdy cera jest podatna na zaburzenia równowagi, na przykład w okresie zwiększonego wydzielania sebum i pojawiania się niedoskonałości.

Czerwone światło wykorzystuje się również wtedy, gdy trzeba wesprzeć naturalną odnowę skóry. Bywa elementem metod ukierunkowanych na regenerację –⁠ zarówno miejsc wrażliwych lub uszkodzonych, jak i w pielęgnacji blizn.³ W takich sytuacjach światło może pomagać tworzyć warunki sprzyjające gładszemu i bardziej jednolitemu wyglądowi skóry.

Kolagen jest ważny nie tylko dla skóry, ale także dla części ciała aktywnie uczestniczących w ruchu. Dlatego czerwone światło bywa wykorzystywane jako element metod ukierunkowanych na ogólny komfort fizyczny –⁠ zarówno w obrębie stawów,⁴ jak i przy wysiłku fizycznym, gdy włącza się je do regeneracji mięśni.⁵ 

„Po uprawianiu sportu lub wymagającej aktywności czerwone światło często włącza się do wieczornej rutyny, w której pomaga wywołać uczucie odprężenia i ogólnego wyciszenia ciała. Właśnie dzięki łagodnemu działaniu i prostocie stosowania znajduje swoje miejsce w pielęgnacji regeneracyjnej”, poleca Jiří Votava, CEO Brainmarket.pl

Terapię czerwonym światłem włącza się również do dbania o ogólne samopoczucie. Jest elementem niektórych technik relaksacyjnych, które pomagają zadbać o nastrój i równowagę w bardziej wymagających okresach. Znajduje zastosowanie na przykład w wieczornych rytuałach, kiedy pomaga stworzyć spokojniejszą atmosferę. Często jest elementem otoczenia, w którym celem jest zwolnienie tempa, wyciszenie umysłu i wsparcie poczucia równowagi.

Układ limfatyczny odprowadza z organizmu substancje, które nie są już potrzebne – na przykład resztki komórkowe i inne produkty przemiany materii z przestrzeni międzykomórkowej. Działa dzięki ruchom mięśni, ponieważ w przeciwieństwie do układu krwionośnego nie ma własnej pompy. Jeszcze do niedawna zakładano, że mózg nie ma podobnego systemu. Dziś wiemy jednak, że istnieje tzw. układ glimfatyczny – sieć, która podczas snu odprowadza określone substancje z mózgu i w ten sposób przyczynia się do jego naturalnej odnowy. Czerwone światło bywa wiązane z tzw. wodą EZ – strukturą wody, która tworzy się na granicy między komórkami a otaczającym je środowiskiem. Właśnie ta forma wody może odgrywać rolę w przepływie płynów i wiązać się z tworzeniem odpowiedniego środowiska również w tkance mózgowej.⁶

Terapię czerwonym światłem przeprowadza się za pomocą różnych typów urządzeń – od mniejszych lamp punktowych i masek na twarz po większe panele lub elastyczne pasy. Światło stosuje się zazwyczaj raz dziennie, ale konkretny schemat zależy od typu, mocy i przeznaczenia danego urządzenia. Zawsze warto kierować się zaleceniami producenta i dołączoną instrukcją. Czas stosowania najczęściej wynosi 3–30 minut na jeden obszar. Kluczowa jest jednak regularność – zmiany, na przykład w kolorycie cery lub jej ogólnym wyglądzie, pojawiają się zwykle stopniowo, na przestrzeni tygodni lub miesięcy. W niektórych przypadkach reakcja może być szybsza, na przykład po wysiłku fizycznym, zwłaszcza przy wykorzystaniu światła obejmującego bliską podczerwień.

Na pierwszy rzut oka sauna na podczerwień i terapia czerwonym światłem mogą wydawać się podobne – obie wykorzystują bowiem zakres podczerwieni. Ich cel i działanie są jednak różne. 

Celem sauny na podczerwień jest przede wszystkim ogrzewanie – rozgrzewa ona ciało dogłębnie, „od wewnątrz na zewnątrz”, wspomagając pocenie się i ogólne rozgrzanie organizmu. Ciepło jest przekazywane za pośrednictwem promieniowania podczerwonego, dlatego odczucia są często intensywniejsze niż w klasycznej saunie, nawet przy niższej temperaturze.

Natomiast terapia czerwonym światłem nie jest ukierunkowana na ogrzewanie ani wspomaganie pocenia się. Nie wykorzystuje wysokich temperatur, lecz skupia się na oddziaływaniu energii świetlnej na skórę i tkanki. Jest wiązana z procesami na poziomie komórek, gdzie zakłada się wpływ na ich naturalne funkcjonowanie i odnowę. Oba podejścia opierają się więc na innej zasadzie i są stosowane w odmiennym kontekście – każde w innym celu.

Terapia czerwonym światłem jest ogólnie uznawana za łagodną metodę wykorzystującą światło o niskiej energii. W przeciwieństwie do promieniowania UV, które może negatywnie wpływać na skórę, czerwone światło i bliska podczerwień należą do zakresu promieniowania niejonizującego – oznacza to, że nie działają na skórę agresywnie ani jej nie parzą.

Dzięki temu metoda ta bywa dobrze tolerowana i jest często stosowana również w pielęgnacji wymagającej szczególnej delikatności. Podobnie jednak jak w przypadku wszystkich technologii świetlnych, ważne jest przestrzeganie zaleceń producenta i nieprzekraczanie zalecanego czasu stosowania. Przy prawidłowym użytkowaniu ryzyko uznaje się za minimalne.

Terapia światłem czerwonym znajduje swoje miejsce w codziennej trosce o ciało i równowagę. Opiera się na działaniu światła, które może wzbogacić codzienne rytuały o chwilę spokoju i skupienia na sobie. Dzięki łagodnemu działaniu i prostocie stosowania stanowi delikatną alternatywę dla metod opartych na środkach chemicznych. Jeszcze do niedawna sięgało po nią jedynie wąskie grono osób – dziś staje się częścią otoczenia sprzyjającego dobremu samopoczuciu, regeneracji i poczuciu wewnętrznej przestrzeni. Być może właśnie teraz nadszedł czas, by się zatrzymać, zwolnić – i pozwolić światłu przez chwilę działać.

Badania:

¹ Lee, S. Y., Park, K. H., Choi, J. W., Kwon, J. K., Lee, D. R., & Cho, B. C. (2014). A controlled trial to determine the efficacy of red and near-infrared light treatment in patient satisfaction, reduction of fine lines, wrinkles, skin roughness, and intradermal collagen density increase. Photomedicine and Laser Surgery, 32(2), 93–100. https://doi.org/10.1089/pho.2013.3616

^2. Yadav, A., & Gupta, A. (2017). Noninvasive red and near‐infrared wavelength‐induced photobiomodulation: promoting impaired cutaneous wound healing. Photodermatology, 33. https://doi.org/10.1111/phpp.12282.

^3. Kurtti, A., Nguyen, J. K., Weedon, J., et al. (2021). Light emitting diode-red light for reduction of post-surgical scarring: Results from a dose-ranging, split-face, randomized controlled trial. Journal of Biophotonics, 14(7), e202100073. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33788987/

^4. Hegedus, B., Viharos, L., Gervain, M., & Gálfi, M. (2009). Efficacy of low power laser therapy in painful osteoarthritis of the knee: a double blind and randomized-controlled trial. Lasers in Surgery and Medicine, 41(7), 586–593. https://doi.org/10.1002/lsm.20789

^5. Li, B. M., Qiu, D. Y., Ni, P. S., et al. (2024). Can pre-exercise photobiomodulation improve muscle endurance and promote recovery from muscle strength and injuries in people with different activity levels? A meta-analysis of randomized controlled trials. Lasers in Medical Science. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38758297/

^6. Zheng, J. M., Chin, W. C., Khijniak, E., Khijniak, E. Jr., & Pollack, G. H. (2006). Radiant energy as a potential fuel for life. Photochemistry and Photobiology, 82(5), 1211–1223. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/16952332/

• Porównanie masek LED i paneli do terapii światłem
• Czym jest kolagen? Korzyści dla stawów, skóry i włosów
• 5 powodów, dla których warto włączyć kolagen
• Techniki relaksacyjne: ćwiczenia oddechowe, joga, medytacja