BrainSale trwa w najlepsze! 🔥 Skorzystaj z wyjątkowej okazji Zgarnij zniżkę

Niebieskie i czerwone światło & jego rola w codziennym życiu

Niebieskie i czerwone światło & jego rola w codziennym życiu

28. 12. 2024
Czas czytania: 15 min
Liczba przeczytań: 0x
Rano chcesz czuć się rześko, podczas pracy dobrze widzieć szczegóły, a wieczorem odpocząć. Światło towarzyszy Ci we wszystkich tych czynnościach. Światło niebieskie jest naturalnym składnikiem światła dziennego i uczestniczy w regulacji zegara biologicznego. Przytłumione światło czerwone przyda Ci się zwłaszcza wieczorem, by ułatwić orientację w otoczeniu. Znaczenie mają przy tym natężenie, czas ekspozycji i pora dnia. Zarówno światło niebieskie, jak i czerwone mają swoje miejsce w ciągu dnia. Kiedy z nich korzystać i jak wybrać między oświetleniem białym, ciepłym a bursztynowym? Pokażemy, jak ustawić światło w domu, by wygodnie pracować, uczyć się, tworzyć i ćwiczyć, oraz co zmienić, gdy przyjdzie czas na odpoczynek.

Co warto zapamiętać?

Światło wpływa na cały nasz rytm dobowy. Jak więc oświetlać dom? W ciągu dnia korzystaj z naturalnego światła, oświetl miejsce pracy bez uciążliwych odblasków, a przed snem stopniowo zmniejszaj jasność. Przyjrzymy się, jak wpływają na nas różne rodzaje światła i jak wybrać oświetlenie do nauki, pracy, twórczych zajęć, ćwiczeń i chwil spokoju.
Niebieskie i czerwone światło & jego rola w codziennym życiu

Światło reguluje zegar biologiczny organizmu

Rano przy tym samym stole jesz śniadanie, przed południem pracujesz, a wieczorem czytasz. Światło nad Tobą często pozostaje jednak takie samo. Nasze potrzeby zmieniają się w ciągu dnia, a wraz z nimi warto dostosowywać również oświetlenie. Odpowiednio ustawiona lampa ułatwi czytanie drobnego tekstu, światło dzienne dostarczy organizmowi informacji o porze dnia, a bardziej przyciemnione wieczorne otoczenie stworzy przyjemne warunki do odpoczynku. Światło należy więc do czynników wpływających na koncentrację i codzienne funkcjonowanie, choć zwykle zwracamy na nie uwagę dopiero wtedy, gdy coś nas oślepia. Znaczenie mają natężenie, widmo i pora ekspozycji, ale także kierunek padania światła, odblaski i Twój komfort.

Organizm ma własny system odmierzania czasu, zgodnie z którym w ciągu dnia zmieniają się czujność, temperatura ciała, wydzielanie hormonów i gotowość do snu. Nazywamy go rytmem dobowym, a jego cykl trwa około 24 godzin. Działa nawet bez świadomego śledzenia czasu, musi jednak na bieżąco synchronizować się z otoczeniem. Ważną wskazówką jest naprzemienne występowanie światła i ciemności. To, jak wrażliwy jest ten mechanizm, często uświadamiamy sobie przy zmianie czasu, gdy zegarki przestawiamy od razu, natomiast organizm potrzebuje czasu na dostosowanie.

Mały ośrodek w mózgu, który monitoruje światło

Główny zegar biologiczny znajduje się w podwzgórzu, w obszarze zwanym jądrem nadskrzyżowaniowym, czyli SCN. Odbiera informacje o świetle z siatkówki i pomaga koordynować rytmy w różnych częściach ciała. Niektóre komórki siatkówki zawierają światłoczuły barwnik – melanopsynę, która uczestniczy w przekazywaniu sygnałów ważnych dla regulacji zegara biologicznego. Dzięki temu połączeniu warunki oświetleniowe wpływają na pory snu, czuwania i innych zmian zachodzących w ciągu doby. Właśnie dlatego warto myśleć o oświetleniu w kontekście całego dnia. Gdy przed południem siedzimy w półmroku, a wieczorem rozświetlamy całe mieszkanie, różnica między dniem a nocą się zmniejsza. 

Melatonina potrzebuje warunków do biologicznej nocy

Ze światłem wiąże się również pora wydzielania melatoniny, hormonu sygnalizującego biologiczną noc. W typowych warunkach jej poziom wzrasta wieczorem, natomiast odpowiednio intensywne oświetlenie może zahamować lub opóźnić ten wzrost. Znaczenie mają natężenie i czas ekspozycji na światło, jego widmo oraz indywidualna wrażliwość. 

Naturalne i sztuczne światło mają swoje miejsce w domu

Otaczające nas światło pochodzi z różnych źródeł, a każde z nich ma inne właściwości. Światło dzienne zmienia się naturalnie w zależności od pogody, pory roku i położenia słońca. Sztuczne źródła pozwalają nam z kolei kontynuować zajęcia po zmroku i doświetlać miejsca, do których nie dociera wystarczająco dużo światła z okna. W dobrze urządzonym wnętrzu warto łączyć oba rodzaje światła. W ciągu dnia korzystać ze światła wpadającego przez okna i w razie potrzeby włączać lampę, a wieczorem dostosowywać oświetlenie do tego, co właśnie robimy i kiedy planujemy pójść spać.

Światło dzienne się zmienia. Miejsce pracy powinno to uwzględniać

Naturalne światło obejmuje szerokie widmo długości fal. Jego natężenie i barwa zależą od pory dnia, zachmurzenia i otoczenia. Urządzając pokój, zwróć więc uwagę na to, gdzie światło pada w ciągu dnia. Biurko, przy którym rano jest przyjemnie, po południu może być wystawione na oślepiające, bezpośrednie słońce. Żaluzje lub zasłona pozwolą rozproszyć światło, a jednocześnie zachować kontakt ze światłem dziennym. 

  • O promieniowaniu słonecznym wspomina się również w związku z witaminą D. Warto tu rozróżnić dwa procesy. Informacje dla zegara biologicznego odbieramy oczami, natomiast synteza witaminy D zachodzi w skórze pod wpływem promieniowania UVB. Zwykła szyba okienna skutecznie blokuje to promieniowanie, dlatego jasne biuro nie oznacza automatycznie, że w skórze powstaje witamina D pod wpływem słońca. Ani białe, ani niebieskie światło domowej lampy nie pełni tej funkcji.

Niebieska składowa i białe światło do codziennych czynności

Niebieskie światło jest częścią światła dziennego i światła emitowanego przez wiele sztucznych źródeł białego światła. Melanopsyna w siatkówce jest szczególnie wrażliwa na niebiesko-zielony zakres widma i właśnie dlatego przy dostosowywaniu oświetlenia w ciągu dnia i wieczorem zwraca się uwagę na jego krótkofalową część. Neutralne białe światło ma przy tym szerokie zastosowanie w pracy, kuchni i podczas zwykłych domowych czynności. Chłodniejsza biel sprawia wrażenie jasnej i czystej, czasem jednak może być zbyt ostra.

Ciepłe, bursztynowe i czerwone światło na spokojniejszą część dnia

Ciepłe białe światło ma bardziej żółtawy odcień i zwykle jest przyjemnym wyborem do pomieszczeń mieszkalnych. Bursztynowe i czerwone źródła światła wyraźniej zmieniają kolorystykę otoczenia i przydadzą Ci się przede wszystkim do budowania atmosfery lub ułatwiania orientacji wieczorem. W przypadku tych barw natężenie nadal ma znaczenie. Przytłumione światło przed snem stwarza inne warunki niż silne źródło światła bezpośrednio przed oczami. 

Jak dostosować światło do poszczególnych czynności w ciągu dnia

To samo pomieszczenie często pełni w ciągu dnia kilka funkcji. Rano jest jadalnią, przed południem gabinetem, po południu miejscem do twórczej pracy, a wieczorem przestrzenią do odpoczynku. Nie musisz za każdym razem przestawiać mebli. Pomoże połączenie oświetlenia ogólnego i miejscowego, możliwość regulacji oraz kilka przemyślanych ustawień lamp. Każdą zmianę dostosuj do tego, co musisz widzieć, jak poruszasz się podczas danej czynności i ile czasu zostało do snu.

Poranna czujność: światło dzienne na dobry początek

Po przebudzeniu organizmowi służy wyraźna różnica między ciemną nocą a jasnym dniem. Odsłoń zasłony, włącz światło w pomieszczeniu i w miarę możliwości wyjdź na zewnątrz. Światło dzienne, w tym jego niebieska składowa, pomaga regulować zegar biologiczny i współtworzy sygnał pobudzający do czuwania. Poranne wyjście pieszo lub krótki spacer dobrze wpisują się więc w początek dnia. Światło na zewnątrz jest zwykle znacznie intensywniejsze niż standardowe oświetlenie domowe, nawet przy zachmurzonym niebie. Jeśli szukasz świetlnego pobudzenia do porannej pracy, wybierz odpowiednio jasne białe światło, które zawiera również niebieską składową. Oświetl miejsce pracy i jego otoczenie, aby monitor nie pozostawał jedynym jasnym punktem w pomieszczeniu. 

Praca i nauka: białe światło sprzyjające skupieniu

Podczas pracy z tekstem, liczbami czy podręcznikiem potrzebujesz przede wszystkim dobrej widoczności i utrzymania uwagi. W ciągu dnia sprawdza się równomierne białe oświetlenie, na przykład o neutralnej barwie około 4 000 K. W miarę możliwości ustaw się bokiem do okna, a lampę umieść tak, aby nie odbijała się w monitorze. Podczas wieczornej nauki zadbaj o wystarczające oświetlenie tekstu, ale ogranicz niepotrzebnie mocne oświetlenie całego pokoju. Po zakończeniu stopniowo zmniejszaj jasność. Czerwone światło zwykle nie nadaje się do długiej nauki, ponieważ wyraźnie zmienia odwzorowanie barw i w zależności od konkretnego źródła może nie zapewniać komfortowego czytania materiałów. 

Kreatywne myślenie: mniej rozpraszającego światła, więcej komfortu

Podczas szukania pomysłów często przydaje się inna atmosfera niż przy sprawdzaniu tabeli. Spróbuj wyłączyć ostre oświetlenie sufitowe i pozostawić łagodniejsze światło z bocznej lampy. Odpowiednio oświetl papier lub klawiaturę, a otoczenie może pozostać mniej rozświetlone. Jednym odpowiada ciepłe białe światło, innym światło dzienne przy oknie. Celem jest znalezienie otoczenia, w którym przyjemnie się myśli, a uwagi nie rozpraszają oślepiające światło ani dyskomfort.

Malowanie i praca z kolorami: liczy się wierność odcieni

Gdy zaczynasz wybierać tkaniny, mieszać farby lub porównywać fotografie, potrzebujesz dobrej jakości białego światła wiernie oddającego kolory. Samo niebieskie światło, podobnie jak czerwone, wyraźnie zmienia wygląd materiałów, dlatego nie nadaje się do oceny odcieni. W przypadku białego źródła światła zwróć uwagę na wskaźnik Ra, czyli CRI — przy bardziej wymagającej pracy najlepiej, aby wynosił co najmniej 90. Zadbaj też o równomierne oświetlenie bez wyraźnych różnic barwy między poszczególnymi częściami stołu.

Ćwiczenia: światło do aktywności i wyciszenia na zakończenie

Do porannego lub dziennego treningu wybierz jasne, równomierne białe oświetlenie. Niebieska składowa odpowiada warunkom dziennym i wpisuje się w oddziaływanie światła na czujność, nie można jednak na tej podstawie wnioskować o większej sile czy wytrzymałości. Podczas ćwiczeń musisz przede wszystkim dobrze widzieć sprzęt, podłogę i przeszkody, aby ćwiczyć bezpiecznie. Sprawdź oświetlenie również w pozycji leżącej. Nieosłonięta żarówka nad matą może przy niektórych ćwiczeniach nieprzyjemnie oślepiać.

Podczas wieczornego rozciągania możesz stopniowo przechodzić na cieplejsze i słabsze oświetlenie. Przytłumione czerwone lub bursztynowe światło przyda się głównie podczas końcowego odpoczynku, gdy nie musisz już dokładnie śledzić ruchu. Przy pozycjach równoważnych i nowych ćwiczeniach zadbaj o dobrą widoczność. Podczas jogi, ćwiczeń oddechowych i relaksacji dostosowuj więc światło do poszczególnych części zestawu ćwiczeń.

Popołudniowy spadek energii: światło dzienne zamiast półmroku

Gdy po kilku godzinach przy biurku pojawia się senność, wyjdź na chwilę na zewnątrz. Światło dzienne z niebieską składową dostarczy wyraźniejszego sygnału dnia, a spacer pozwoli jednocześnie przerwać długie siedzenie. Po powrocie sprawdź oświetlenie miejsca pracy. Wraz ze wzrostem zachmurzenia lub obniżaniem się słońca warunki się zmieniają i lampa, która rano nie była potrzebna, może już się przydać.

Czytanie, relaks i medytacja: cieplejsze światło dopasowane do czynności

Podczas czytania zadbaj o dobre oświetlenie całej strony. Ciepłe białe lub bursztynowe światło może być wieczorem przyjemne, ale jego natężenie musi być dostosowane do tekstu i Twoich oczu. Jeśli przybliżasz książkę lub mrużysz oczy, zmień położenie lampy albo jej jasność. Czerwone światło wyraźnie zmienia kolory, dlatego sprawdzi się raczej do tworzenia nastroju niż jako uniwersalne źródło światła do czytania.

Delikatniejsze wieczorne oświetlenie zapewni BrainLight Reading Lamp z bursztynowym światłem 1700 K. Ma trzy poziomy jasności, elastyczne ramię i akumulator. Maksymalny strumień świetlny wynosi 80 lumenów, dlatego podczas czytania sprawdź, czy zapewnia Ci wystarczająco dużo światła na stronie. Podczas spokojnego odpoczynku łatwo skierujesz ją tak, aby oświetlała otoczenie, a nie świeciła prosto w oczy.

Jak wybrać oświetlenie, które dostosuje się do całego dnia

Jedną lampę wybierasz do czytania, inną do oświetlenia pokoju, a kolejną do poruszania się po domu wieczorem. Największą swobodę zwykle daje połączenie kilku źródeł światła, które możesz niezależnie włączać i regulować. Dzięki temu cała przestrzeń nie musi być oświetlona z jednakową intensywnością od rana do nocy.

Kelwiny są wskazówką, ale nie pokazują dokładnego widma

Temperatura barwowa w kelwinach opisuje barwę światła. Dwie żarówki o tej samej liczbie kelwinów mogą jednak mieć różne widmo. Jeśli więc chcesz dokładniej dobrać oświetlenie na wieczór, szukaj także wykresu widma i zwracaj uwagę na jasność. Do codziennego użytku przed snem można wybrać źródła światła takie jak BrainLight Amber Bulb o bursztynowej barwie 1600 K, z gwintem E14 i mocą 3 W. 

Jedno źródło światła z kilkoma ustawieniami

W pomieszczeniu, które służy na zmianę do pracy i odpoczynku, można wykorzystać BrainMax 4steps Bulb z czterema rodzajami światła. Oferuje ustawienia światła czerwonego, pomarańczowego, ciepłego białego i chłodniejszego białego. Poszczególne warianty przełączasz zgodnie z instrukcją przez krótkie wyłączenie i ponowne włączenie. Docenią ją szczególnie domownicy, którzy chcą zmieniać światło zwykłym włącznikiem i korzystają z tej samej lampy o różnych porach dnia.

Wieczorem dostosuj światło do planowanej pory snu

W miarę zbliżania się pory snu stopniowo wyłączaj niepotrzebne światła i zmniejszaj jasność ekranów. Pozostaw oświetlenie przede wszystkim tam, gdzie właśnie z niego korzystasz. Jeśli nie możesz zmienić warunków otoczenia, możesz sięgnąć po odpowiednie okulary na wieczór. Przy wyborze zwracaj uwagę na zakres filtrowania, wygodę i osłonę po bokach, ponieważ światło wpadające wokół oprawek omija soczewki. 

Jak korzystać z czerwonego i niebieskiego światła w praktyce?

Nie musisz zmieniać oświetlenia w całym mieszkaniu naraz. Zacznij od miejsca, w którym spędzasz najwięcej czasu. Rano wpuść do środka światło, przy biurku wyeliminuj odblaski, a wieczorem przełącz się z głównego oświetlenia na mniejszą lampę. Po kilku dniach zwróć uwagę, jak Ci się czyta, pracuje i odpoczywa. 

Korzystaj ze światła odpowiednio do czynności i pory dnia. W ciągu dnia szukaj naturalnego oświetlenia, podczas pracy i nauki dobrze oświetl używaną powierzchnię i ogranicz odblaski. Przy zajęciach twórczych odróżniaj szukanie pomysłów od precyzyjnej pracy z kolorami, a podczas ćwiczeń pamiętaj o widoczności w różnych pozycjach. Do odpoczynku wybierz przyjemne natężenie światła i stopniowo ograniczaj ekspozycję na światło w miarę zbliżania się pory snu. Dobrze dobrane oświetlenie może w ten sposób towarzyszyć Ci przez cały dzień, bez potrzeby przeznaczania osobnego pomieszczenia na każdą czynność.

Opinie (0)

Bądź pierwszą osobą, która napisze opinię do tego produktu.

Nie wypełniaj tego pola