Nasze paznokcie są zbudowane z keratyny – białka, które znajduje się również w naszej skórze i włosach. Gdy zaczynają pojawiać się zmiany w ich wyglądzie, może to oznaczać, że coś w organizmie nie funkcjonuje prawidłowo. Zdrowe paznokcie to nie tylko kwestia estetyki – często odzwierciedlają stan naszych narządów wewnętrznych, równowagę hormonalną, jakość diety, a nawet stan psychiczny.¹ Paznokcie reagują na stres, niedobory składników odżywczych, infekcje i choroby przewlekłe. Zmiany w ich wyglądzie są sygnałem ostrzegawczym, którego nie powinniśmy ignorować.

Rozdwajające się i łatwo łamiące się paznokcie to jeden z najczęstszych problemów. Zjawisko to może mieć kilka przyczyn:

• Niedobór składników odżywczych – zwłaszcza gdy organizmowi brakuje biotyny, cynku, żelaza, witamin z grupy B lub kwasów tłuszczowych omega-3.
• Odwodnienie – nadmiernie suche paznokcie mogą być skutkiem picia zbyt małej ilości płynów; odwodnienie może zwiększać kruchość paznokci i wpływać na ich strukturę.²
• Zaburzenia pracy tarczycy – zmiany w funkcjonowaniu tarczycy powodują osłabienie paznokci, a także wypadanie włosów.³
• Stres i zmiany hormonalne – długotrwały stres lub zmiany hormonalne (na przykład w czasie ciąży lub menopauzy) wpływają na wytrzymałość paznokci.⁴

Żółknięcie paznokci lub zmiana ich koloru może wskazywać na problemy z wątrobą.⁵ Zmiany te mogą również sygnalizować choroby płuc lub cukrzycę.⁶ Wrastające paznokcie, które bolą i powodują stany zapalne, są częstym problemem u osób cierpiących na zakażenia drożdżakowe lub grzybicę.

Białe plamki na paznokciach są oznaką niedoboru składników mineralnych, przede wszystkim wapnia lub cynku. Stężenie tych pierwiastków śladowych w ludzkich paznokciach wpływa na ich zdrowie i wygląd. Niedobór tych składników mineralnych powoduje kruchość paznokci, która objawia się białymi plamkami.⁷ Jednocześnie białe plamki nie zawsze są skutkiem niedoborów składników mineralnych. Mogą również świadczyć o niewielkim urazie paznokcia, gdy podczas wzrostu doszło do drobnego uszkodzenia, lub być wynikiem reakcji alergicznej na kosmetyki, z którymi paznokieć ma kontakt. Dlatego ważne jest uwzględnienie także innych czynników, które mogą wpływać na wygląd paznokci.

Jeśli paznokcie zaczynają wykazywać oznaki „łyżeczkowatego kształtu” (wgłębienie w miejscu łożyska paznokcia), może to wskazywać na anemię (niedobór żelaza).⁸ Kształt paznokci może się również zmieniać w odpowiedzi na zaburzenia pracy serca, infekcje, stany zapalne lub choroby przewlekłe.

Jeśli chcesz, aby Twoje paznokcie były zdrowe i mocne, kluczowa jest regularna pielęgnacja. Nie chodzi tylko o zabiegi kosmetyczne, ale o całościowe podejście do zdrowia.

• Nawilżanie: Dbaj o odpowiednie nawilżenie paznokci. Używaj specjalnych olejków do paznokci lub kremów, które zapobiegną ich wysychaniu i łamaniu się.
• Ochrona: Podczas pracy z substancjami chemicznymi lub częstego mycia rąk używaj rękawic ochronnych. Środki czystości mogą osłabiać paznokcie i powodować ich łamanie się.
• Przycinanie: Utrzymuj optymalną długość paznokci, aby zminimalizować ryzyko ich urazów.

Prawidłowe odżywianie jest podstawą zdrowia naszych paznokci. Jakie składniki odżywcze warto uzupełniać, aby wzmocnić ich strukturę?

• Biotyna: Biotyna (witamina B7) jest niezbędna do zdrowego wzrostu paznokci i skóry. Zawierają ją takie produkty jak jajka, orzechy, awokado, banany i bataty.
• Cynk: Ten składnik mineralny jest ważny dla wzrostu tkanek i naprawy komórek. Znajdziesz go w takich produktach jak ostrygi, pestki dyni, wołowina, soczewica i orzechy.
• Witamina E: Pomaga chronić komórki paznokci przed uszkodzeniem i poprawia ich ukrwienie. Witaminę E zawierają orzechy, nasiona, oleje roślinne i warzywa liściaste.
• Żelazo: Niedobór żelaza może powodować kruchość paznokci, przez co łatwo się łamią. Żelazo znajdziesz w czerwonym mięsie, szpinaku, soczewicy i tofu.

Jeśli masz trudności z dostarczaniem odpowiedniej ilości składników odżywczych wraz z dietą, możesz sięgnąć po suplementy diety. Biotyna, peptydy kolagenowe lub specjalne kompleksy witaminowe na włosy, skórę i paznokcie mogą pomóc wzmocnić strukturę paznokci i wspierać ich zdrowy wzrost.

Paznokcie są zwierciadłem nie tylko zdrowia fizycznego, ale także psychicznego. Stres i zdenerwowanie wpływają na nasze zachowanie i mogą prowadzić do złych nawyków, takich jak obgryzanie paznokci lub ich ciągłe uszkadzanie, co może skutkować osłabieniem paznokci i infekcjami. Częste obgryzanie paznokci wiąże się z wysokim poziomem lęku i stresu.⁹ Warto o tym pamiętać, jeśli chcesz prawidłowo dbać o swoje paznokcie.

Paznokcie są doskonałym wskaźnikiem naszego ogólnego stanu zdrowia. Gdy są zdrowe, mogą pomóc nam poczuć się pewniej, ale jeśli zaczynają wykazywać oznaki problemów, sygnalizują, że coś jest nie tak. Pielęgnacja paznokci obejmuje nie tylko kosmetyki i regularne zabiegi, lecz także zbilansowaną dietę, prawidłowe nawyki i dobre samopoczucie psychiczne. Jeśli poświęcisz uwagę tym małym, ale ważnym zwierciadłom Twojego zdrowia, odwdzięczą Ci się siłą i pięknym wyglądem.

¹Tosti, A., Iorizzo, M., Piraccini, B., & Starace, M. (2006). The nail in systemic diseases.. Dermatologic clinics, 24 3, 341-7 .

²Gunt, H., & Kasting, G. (2006). Hydration effect on human nail permeability.. Journal of cosmetic science, 57 2, 183-4 .

³Rosenberg, A., & Lipner, S. (2022). Nail Changes Associated With Thyroid Disease.. Cutis, 110 2, E8-E12 .

⁴Zaiac, M., & Walker, A. (2013). Nail abnormalities associated with systemic pathologies.. Clinics in dermatology, 31 5, 627-49 .

⁵Salem, A., Gamil, H., Hamed, M., & Galal, S. (2009). Nail changes in patients with liver disease. Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology, 24.

⁶Sacco, O., Fregonese, B., Marino, C., Mattioli, G., Gambini, C., & Rossi, G. (1998). Yellow nail syndrome and bilateral cystic lung disease. Pediatric Pulmonology, 26.

⁷Takagi, Y., Matsuda, S., Imai, S., Ohmori, Y., Masuda, T., Vinson, J., Mehra, M., Puri, B., & Kaniewski, A. (1988). Survey of trace elements in human nails: An international comparison. Bulletin of Environmental Contamination and Toxicology, 41, 690-695.

⁸Almaguer, J. (2023). Koilonychia in a Patient with Severe Iron Deficiency Anemia. West Texas Journal of Medicine.

⁹Klatte, K., & Deardorff, P. (1981). Nail-Biting and Manifest Anxiety of Adults. Psychological Reports, 48, 82 – 82.