BrainSale trwa w najlepsze! 🔥 Skorzystaj z wyjątkowej okazji Zgarnij zniżkę

Dlaczego prawidłowe proporcje kwasów omega-3 i omega-6 są ważne

Dlaczego prawidłowe proporcje kwasów omega-3 i omega-6 są ważne

15. 12. 2023
Liczba przeczytań: 0x
O kwasach omega-3 mówi się dużo. O omega-6 nieco mniej. A o ich wzajemnych proporcjach zazwyczaj dopiero wtedy, gdy człowiek odkrywa, że zdrowe tłuszcze nie stanowią jednej wielkiej grupy o tym samym zadaniu. Organizm potrzebuje kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, ale w codziennej diecie często przeważają kwasy omega-6. Nie dlatego, że same w sobie są złe. Problem polega raczej na tym, że spożywamy ich znacznie więcej niż kwasów omega-3. Właśnie dlatego warto zwracać uwagę nie tylko na to, czy jemy jakieś tłuszcze, ale także na to, skąd one pochodzą. Inaczej będzie wyglądać dieta oparta na tłustych rybach, oliwie z oliwek, jajach z chowu na wolnym wybiegu i orzechach. A inaczej dieta, w której regularnie pojawiają się smażone potrawy, wysoko przetworzona żywność, chipsy, słodkie wypieki lub oleje o wysokiej zawartości kwasów omega-6.

Co warto zapamiętać?

W artykule przyjrzymy się temu, co oznaczają proporcje kwasów omega-3 i omega-6, dlaczego we współczesnej diecie często przesuwają się na korzyść kwasów omega-6, które produkty spożywcze mają na nie największy wpływ oraz jak można je praktycznie zmienić bez liczenia każdej kropli oleju.

Dlaczego prawidłowe proporcje kwasów omega-3 i omega-6 są ważne
Spis treści:

Co oznacza stosunek omega-3 do omega-6

Obie grupy należą do wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. W uproszczeniu są to tłuszcze, które stanowią naturalny składnik błon komórkowych i uczestniczą w wielu procesach zachodzących w organizmie. Organizm ich potrzebuje, ale nie potrafi ich sam wytworzyć. Dlatego musimy dostarczać je z dietą.

##lb-article-reco##

Stosunek kwasów omega pokazuje, ile kwasów tłuszczowych omega-6 spożywamy w porównaniu z omega-3. Gdy mowa na przykład o stosunku 4:1, oznacza to cztery części omega-6 na jedną część omega-3. Przy stosunku 15:1 jest to już piętnaście części omega-6 na jedną część omega-3.

Dlaczego dziś tyle mówi się o przewadze omega-6

Kwasy tłuszczowe omega-6 nie są wrogiem. Często jednak występują w produktach, których we współczesnej diecie jest dużo. Należą do nich przede wszystkim niektóre oleje roślinne, żywność przetworzona przemysłowo, potrawy smażone, słone przekąski, słodkie wypieki, fast food czy dania gotowe.

W źródłach naukowych często wskazuje się, że w toku ewolucji dieta człowieka była znacznie bliższa równowadze między omega-6 a omega-3. Według licznych prac przeglądowych współczesna dieta zachodnia przesunęła się jednak wyraźnie w stronę omega-6, często do wartości około 15:1–16,7:1. 

Co za tym stoi?

  • Większe spożycie olejów roślinnych o wysokiej zawartości omega-6, na przykład oleju słonecznikowego, sojowego czy kukurydzianego.
  • Więcej żywności przetworzonej przemysłowo, w której te oleje są powszechnie stosowane.
  • Mniejsze spożycie tłustych ryb morskich, które należą do głównych źródeł EPA i DHA.
  • Zmiany w sposobie chowu zwierząt, ponieważ skład paszy wpływa również na profil tłuszczów w mięsie i jajach.
  • Popularność szybkich dań, które często łączą tłuszcze o wysokiej zawartości omega-6.

Jaki stosunek omega-3 do omega-6 jest optymalny

Warto tu uczciwie powiedzieć jedną rzecz. Nie istnieje jeden oficjalnie zatwierdzony idealny stosunek omega-3 do omega-6, który byłby odpowiedni dla każdego. Różne źródła naukowe podają różne wartości, a proporcja ta może się zmieniać w zależności od całej diety, stylu życia i indywidualnych potrzeb.

Często wspomina się, że dawniej stosunek omega-6 do omega-3 mógł być znacznie bliższy wartości 1:1. W praktyce za rozsądny kierunek uznaje się dziś zwykle dążenie do zmniejszenia wyraźnej przewagi omega-6 i zbliżenia się do niższych wartości, na przykład około 4:1. Ważniejsze od pogoni za idealną liczbą jest jednak ograniczenie głównych źródeł nadmiaru omega-6 i regularne włączanie do diety wysokiej jakości źródeł omega-3.

Które produkty pomagają zwiększyć spożycie omega-3

Istnieją produkty, które w naturalny sposób dostarczają kwasów tłuszczowych omega-3. W uproszczeniu możemy podzielić je na źródła morskie i roślinne. Każda z tych grup odgrywa nieco inną rolę, ponieważ dostarcza organizmowi innych form omega-3.

Morskie źródła omega-3

Tłuste ryby morskie dostarczają przede wszystkim EPA i DHA. To właśnie na zawartość tych form omega-3 najczęściej zwraca się uwagę w suplementach diety. Do dobrych źródeł należą na przykład łosoś, makrela, sardynki, śledź, sardele czy pstrąg. Praktycznym rozwiązaniem może być również olej rybi lub olej z wątroby dorsza, zwłaszcza jeśli ryby nie pojawiają się regularnie w diecie.

EPA i DHA przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca.1 Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 250 mg EPA i DHA dziennie. DHA przyczynia się również do utrzymania prawidłowego funkcjonowania mózgu i prawidłowego widzenia.2

roślinne źródła omega-3

Roślinne źródła omega-3

Roślinne źródła omega-3 zawierają przede wszystkim ALA, czyli kwas alfa-linolenowy. Znajdziemy go na przykład w siemieniu lnianym i oleju lnianym, nasionach chia, orzechach włoskich, nasionach konopi czy oleju rzepakowym. Te produkty bardzo łatwo włączyć do diety, dodając je choćby do owsianek, jogurtów, sałatek czy smoothie.

ALA pomaga w utrzymaniu prawidłowego poziomu cholesterolu we krwi.3 Korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 2 g ALA dziennie. Warto jednocześnie wiedzieć, że przemiana ALA w EPA i DHA w organizmie jest ograniczona. Roślinne źródła omega-3 mają więc swoje miejsce w diecie, ale nie muszą w pełni zastępować bezpośredniego spożycia EPA i DHA z ryb, alg morskich czy suplementów diety.

Jak poprawić stosunek omega-3 do omega-6

Dobra wiadomość jest taka, że dbanie o stosunek omega-3 do omega-6 nie musi być skomplikowane. Zwykle wystarczy kilka praktycznych zmian, które można utrzymać na dłuższą metę.

Zamień część olejów używanych w kuchni

Jeśli często używasz w domu oleju słonecznikowego, sojowego lub kukurydzianego, spróbuj stopniowo zastępować je olejami o korzystniejszym profilu kwasów tłuszczowych. Do dań na zimno nadaje się wysokiej jakości oliwa z oliwek, a do niektórych sposobów przygotowania potraw także olej z awokado, ghee lub inne tłuszcze dobrane do konkretnego zastosowania.

Ogranicz produkty, które niepostrzeżenie zwiększają spożycie omega-6

Największą różnicę często robi nie jedna łyżka oleju użyta w domu, ale produkty, które już go zawierają. Chodzi przede wszystkim o chipsy, ciastka, dania instant, tanie dressingi, smażone półprodukty czy fast food. To właśnie w nich omega-6 łatwo się kumulują, choć nie mamy poczucia, że jemy dużo tłuszczu.

Jedz tłuste ryby kilka razy w tygodniu

Tłuste ryby są jednym z najpraktyczniejszych źródeł EPA i DHA. Nie musisz co wieczór jeść łososia. Świetnie sprawdzą się też sardynki, makrela, śledź czy sardele. Jeśli w ogóle nie jesz ryb, warto pomyśleć o suplemencie diety.

Dodaj roślinne źródła ALA

Siemię lniane, nasiona chia, orzechy włoskie czy nasiona konopi to prosty sposób na wprowadzenie do diety roślinnych omega-3. Pasują do owsianek, jogurtów, smoothie czy sałatek. Pamiętaj tylko, że siemię lniane najlepiej stosować w postaci mielonej lub świeżo rozdrobnionej.

Dla kogo stosunek omega-3 do omega-6 jest ważnym tematem

Właściwie dla każdego, kto chce mieć większą kontrolę nad tłuszczami w swojej diecie. Szczególną uwagę często poświęcają mu osoby, które jedzą mało ryb, często sięgają po żywność przetworzoną przemysłowo, gotują głównie na oleju słonecznikowym lub ogólnie dbają o jakość diety.

  • Osoby, które nie jedzą ryb, ponieważ ich spożycie EPA i DHA może być niższe.
  • Wegetarianie i weganie, dla których ciekawą opcją mogą być omega-3 z alg morskich.
  • Osoby spożywające dużo żywności przetworzonej przemysłowo, w której często kryją się omega-6.
  • Sportowcy i osoby aktywne, którym zależy na dobrej regeneracji i ogólnym składzie diety.
  • Kobiety w ciąży i karmiące piersią, u których zwraca się uwagę przede wszystkim na odpowiednie spożycie DHA, dostosowane do indywidualnych potrzeb.

Stosunek omega-3 do omega-6 w skrócie

Stosunek omega-3 do omega-6 jest dobrym wskaźnikiem tego, skąd pochodzą tłuszcze w Twojej diecie. Nie chodzi o całkowite wyeliminowanie omega-6. Chodzi o to, by nie przeważały przez dłuższy czas. Najpraktyczniejsza droga prowadzi przez proste kroki. Mniej żywności przetworzonej przemysłowo, mniej olejów o wysokiej zawartości omega-6, więcej tłustych ryb, więcej roślinnych źródeł ALA i ewentualnie wysokiej jakości suplement diety z omega-3, z jasno podaną zawartością EPA i DHA. 

Źródła:
  • 1) Jest to dopuszczone oświadczenie zdrowotne dotyczące EPA i DHA, ujęte w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 432/2012.
  • 2) Są to dopuszczone oświadczenia zdrowotne dotyczące DHA, ujęte w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 432/2012.
  • 3) Jest to dopuszczone oświadczenie zdrowotne dotyczące ALA, ujęte w wykazie dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) nr 432/2012.

 

  • EFSA. Dietary Reference Values for nutrients: Summary report. EFSA Supporting Publications. 2017.
  • NIH Office of Dietary Supplements. Omega 3 Fatty Acids: Fact Sheet for Health Professionals.
  • SIMOPOULOS, Artemis P. The importance of the ratio of omega 6 omega 3 essential fatty acids. Biomedicine & Pharmacotherapy. 2002.
  • SIMOPOULOS, Artemis P. An Increase in the Omega 6 Omega 3 Fatty Acid Ratio Increases the Risk for Obesity. Nutrients. 2016.

Opinie (0)

Bądź pierwszą osobą, która napisze opinię do tego produktu.

Nie wypełniaj tego pola