Czym jest ashwagandha?

Ashwagandha, czyli witania ospała, ma łacińską nazwę Withania somnifera. Jest krzewem z rodziny psiankowatych, występującym głównie w cieplejszych i bardziej suchych regionach Indii, Bliskiego Wschodu oraz części Afryki. W tradycyjnej ajurwedzie ma długą historię stosowania i często zalicza się ją do grupy roślin określanych jako rasajana. W ciągu kilku lat ashwagandha przeniosła się z ajurwedyjskich zielników prosto na biurka, do sportowych toreb i wieczornych rytuałów. Nietrudno zrozumieć dlaczego. Withania somnifera należy do najbardziej znanych adaptogenów, a jej działanie obejmuje stres, relaksację i sen, koncentrację oraz witalność, a także układ rozrodczy, skórę i działanie antyoksydacyjne.¹

Właśnie szeroki zakres zastosowań jest jednocześnie powodem, dla którego warto mówić o ashwagandzie precyzyjnie. Kiedy na przykład mówi się, że ma związek ze stresem, nie oznacza to, że w ciągu pół godziny zrelaksuje człowieka jak tygodniowy urlop. 

Czym są witanolidy?

Jedną z najbardziej znanych grup naturalnych substancji w ashwagandzie są witanolidy. Pod względem chemicznym należą do laktonów steroidowych, a w roślinie występuje kilku różnych przedstawicieli tej grupy. To właśnie zawartość witanolidów często wykorzystuje się do standaryzacji ekstraktów. Kiedy więc na etykiecie widzą Państwo na przykład „standaryzowane na 5% witanolidów”, oznacza to, że producent gwarantuje określony udział monitorowanej grupy substancji. Dlatego dwa produkty zawierające po 500 mg ashwagandhy wcale nie muszą być tym samym surowcem.

Co oznacza, że ashwagandha jest adaptogenem?

Adaptogen można sobie wyobrazić jako roślinę, która pomaga organizmowi lepiej przystosowywać się do okresów zwiększonego obciążenia fizycznego i psychicznego.¹ Ashwagandha jest tradycyjnie wykorzystywana ze względu na swoje działanie na stres, sen, zdrowie psychiczne i koncentrację. Ashwagandha przy tym nie działa jak kawa lub napój energetyczny. Lepiej wpisuje się w długoterminową rutynę, gdy praca, nauka, sport i codzienne obowiązki zaczynają się nawarstwiać. Stres sam w sobie nie jest bowiem wrogiem. Krótkotrwale mobilizuje uwagę i energię, dzięki czemu pomaga reagować na trudną sytuację. Problem pojawia się wtedy, gdy wysokie tempo utrzymuje się zbyt długo i brakuje przestrzeni na odpoczynek. 

Stres, dobre samopoczucie psychiczne i umiejętność zwolnienia tempa

Ashwagandha wspiera odporność organizmu na stres, zdrowie psychiczne i relaksację.¹ W codziennym życiu pomaga przede wszystkim osobom, które potrafią doskonale funkcjonować pod presją, ale po zakończeniu pracy nie są w stanie naprawdę się wyłączyć. Relaksacja w tym przypadku nie oznacza senności. Chodzi o zdolność do wyjścia z trybu ciągłej gotowości i przejścia do spokojniejszej części dnia.¹

Dlaczego ashwagandhę często stosuje się wieczorem?

Ponieważ wspiera relaksację i sen.¹ Nie oznacza to, że działa jak klasyczna tabletka nasenna, po której zasypia się w ciągu kilku minut. Jej miejsce jest raczej w rutynie osoby, która chce wieczorem stopniowo zwolnić tempo i stworzyć lepsze przejście między aktywnym dniem a nocą.

Koncentracja, sprawność umysłowa i zmęczenie

Ashwagandha wspiera aktywność umysłową i funkcje poznawcze, koncentrację oraz radzenie sobie ze zmęczeniem.¹ Aktywność poznawcza nie jest przy tym żadnym abstrakcyjnym pojęciem naukowym. To wszystko, czego potrzebują Państwo w ciągu zwykłego dnia do pracy z informacjami: uwaga, nauka, podejmowanie decyzji, pamięć robocza czy zdolność do skupienia się na jednym zadaniu. W praktyce można to zauważyć na przykład wtedy, gdy czeka Państwa wymagający poranek. Trzeba przez kilka godzin czytać, liczyć, pisać lub podejmować decyzje, a przy tym nie chce się sprawdzać telefonu co pięć minut. Koncentracja nie jest wyłącznie kwestią silnej woli. W znacznym stopniu wpływają na nią również zmęczenie, sen i poziom obciążenia umysłowego, a można ją także trenować.

Energia, witalność, mięśnie i wytrzymałość

Kolejnym ważnym obszarem działania ashwagandhy są energia, witalność, mięśnie i wytrzymałość.¹ Również tutaj nie należy jednak oczekiwać efektu podwójnego espresso. Ashwagandha nie jest stymulantem, a jej rola nie polega na krótkotrwałym przypływie energii. Witalność to znacznie szersze pojęcie. Oznacza zdolność do długotrwałego funkcjonowania w zwykłym tempie, radzenia sobie z wymaganiami fizycznymi i zachowania wystarczającej przestrzeni na regenerację. Wytrzymałość jest ważna nie tylko podczas biegania czy treningu na siłowni. Potrzebują jej Państwo także podczas długiego dnia pracy, wycieczki lub okresu, w którym wymagającą pracę łączą Państwo z regularnym uprawianiem sportu.¹

Dlaczego ashwagandha interesuje sportowców?

Właśnie połączenie witalności, mięśni, wytrzymałości i adaptacji do obciążenia wyjaśnia, dlaczego ashwagandha zadomowiła się także w środowisku sportowym.¹ Trening to przecież nie tylko godzina ruchu. Po wysiłku musi nadejść czas na odpowiednią ilość energii, jedzenia, snu i odpoczynku, podczas którego organizm przygotuje się do kolejnego wysiłku.

Serce, naczynia krwionośne i układ oddechowy

Ashwagandha wspiera również prawidłowe funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego.¹ Tworzą go serce i sieć naczyń krwionośnych, które zapewniają krążenie krwi w całym organizmie. Nie chodzi więc tylko o sam mięsień sercowy, ale o cały układ, który nieustannie dostarcza tkankom tlen i składniki odżywcze. Jednocześnie wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu oddechowego.¹ Oddychanie to nie tylko przepływ powietrza do płuc i na zewnątrz. Jego zadaniem jest zapewnienie wymiany tlenu i dwutlenku węgla, która jest niezbędna do funkcjonowania całego organizmu. 

Ashwagandha a układ rozrodczy

Ashwagandha wspiera prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego.¹ Właśnie ten obszar jest jednym z powodów, dla których często sięgają po nią także mężczyźni zainteresowani zdrowiem reprodukcyjnym. Przy prawidłowym ukrwieniu działanie to jest właściwie logicznym skutkiem ubocznym

Skóra i działanie antyoksydacyjne

Ashwagandha cieszy się popularnością także wśród kobiet, ponieważ wspiera prawidłowy stan skóry i działa jako antyoksydant.¹ Skóra jest przy tym organem, na który wpływa wiele czynników: genetyka, promieniowanie UV, dieta, palenie tytoniu, nawodnienie, sen i codzienna pielęgnacja kosmetyczna. Antyoksydanty to substancje, które uczestniczą w zachowaniu równowagi między powstawaniem reaktywnych związków a mechanizmami antyoksydacyjnymi organizmu. Ashwagandha zawiera naturalne substancje roślinne, w tym witanolidy, które należą do najlepiej przebadanych składników tej rośliny.

Kto polubił ashwagandhę?

Ashwagandha nie ma jednego typowego użytkownika. Jej szerokie zastosowanie wyjaśnia, dlaczego można ją znaleźć w torbie sportowej, w szufladzie biurka w biurze, a także na stoliku nocnym.

• Osoby wykonujące wymagającą pracę: Długie dni pracy, terminy, odpowiedzialność i stale otwarty kanał komunikacji tworzą środowisko, w którym trudno wyłączyć się z trybu pracy. Ashwagandha sprawdza się tutaj dzięki połączeniu wsparcia odporności na stres, relaksacji i zdrowia psychicznego.¹
• Studenci: Sesja łączy stres, zmęczenie i potrzebę długotrwałego utrzymania koncentracji. Dlatego polubili ją również studenci, którym odpowiada jej wsparcie koncentracji, sprawności umysłowej i radzenia sobie ze zmęczeniem.¹ Nawet najlepszy adaptogen nie zastąpi jednak nocy snu przed egzaminem.
• Sportowcy: Trening siłowy, bieganie, jazda na rowerze czy sporty wytrzymałościowe stawiają wymagania mięśniom, wytrzymałości i regeneracji. Ashwagandha naturalnie wpisuje się więc w grupę suplementów wybieranych przez osoby aktywne w okresach większego obciążenia fizycznego dzięki wsparciu energii, witalności, mięśni i wytrzymałości.¹
• Osoby, które wieczorem nie potrafią się wyłączyć: Czwarta grupa jest prawdopodobnie najliczniejsza: człowiek jest zmęczony, ale mózg odmawia zatrzymania się. To właśnie wsparcie relaksacji i snu sprawia, że ashwagandha jest chętnie wybierana jako element wieczornej rutyny.¹

Z czym łączyć ashwagandhę?

Może oczywiście działać samodzielnie. Jeśli jednak tworzą Państwo szerszą rutynę suplementacyjną, niektóre połączenia pojawiają się częściej niż inne. 

• Ashwagandha i magnez: Magnez należy do najczęstszych partnerów ashwagandhy, szczególnie w popołudniowej i wieczornej rutynie. Nie są to jednak dwie podobne substancje. Ashwagandha jest rośliną adaptogenną, natomiast magnez jest niezbędnym minerałem, którego organizm potrzebuje do wielu procesów fizjologicznych, w tym do zmniejszania zmęczenia i wyczerpania.²
• Ashwagandha i L-teanina: L-teanina to aminokwas naturalnie występujący w krzewie herbacianym. Z ashwagandhą często pojawia się w rutynach ukierunkowanych na wymagające dni pracy lub wieczorne wyciszenie. Jeśli chcą Państwo wypróbować to połączenie, praktyczniej jest najpierw poznać każdą z tych substancji osobno. Łatwiej będzie wtedy ustalić, co rzeczywiście Państwu odpowiada. 
• Ashwagandha i shilajit: Tę parę łączy przede wszystkim pochodzenie z tradycyjnych systemów Indii, poza tym są to zupełnie różne surowce. To właśnie ich odmienne pochodzenie jest powodem, dla którego czasami pojawiają się obok siebie. Jeśli interesuje Państwa to połączenie, warto najpierw zrozumieć, czym właściwie jest shilajit i dlaczego w jego przypadku najważniejsze jest pochodzenie.

• Ashwagandha z innymi adaptogenami: Oprócz ashwagandhy istnieją różeniec górski, żeń-szeń, cytryniec chiński i wiele innych roślin adaptogennych. Można je łączyć, ale większa liczba adaptogenów nie oznacza automatycznie silniejszej ani lepszej rutyny. Początkującym zazwyczaj służy prostota. Proszę wybrać jedną roślinę, stosować ją regularnie, a dopiero potem ewentualnie dodawać kolejne. Dzięki temu unikną Państwo sytuacji, w której zaczynają Państwo przyjmować pięć nowości jednego dnia, a po miesiącu nie wiedzą, która z nich właściwie Państwu odpowiadała.
• Ashwagandha w żywności: Proszek ten można znaleźć również w różnych produktach spożywczych o funkcjonalnym składzie. W naszej ofercie znajdą Państwo na przykład białko serwatkowe z ashwagandhą odpowiednie dla sportowców. Równie łatwo mogą Państwo dodać ashwagandhę do owsianki lub smoothie.

Proszek z korzenia czy standaryzowany ekstrakt?

W przypadku ashwagandhy warto czytać etykietę dalej niż tylko pod kątem liczby miligramów. 500 mg zwykłego proszku z korzenia i 500 mg skoncentrowanego ekstraktu nie oznacza takiej samej dawki tego samego surowca.

• Najprostszą opcją jest zmielony korzeń w kapsułkach. BrainMax Organic Ashwagandha zawiera 560 mg BIO proszku z korzenia. Jest to czysty surowiec roślinny bez standaryzacji do określonej zawartości withanolidów. 
• Osoby, którym nie odpowiadają kapsułki, mogą również wybrać ashwagandhę w proszku i innych dostępnych formach. Proszek można dodać do napoju lub smoothie, należy jednak liczyć się z jego charakterystycznym ziemistym i lekko gorzkawym smakiem.
• KSM-66® to opatentowany ekstrakt wytwarzany z korzenia ashwagandhy i standaryzowany pod kątem zawartości withanolidów. BrainMax Super Ashwagandha® KSM-66® zawiera w jednej kapsułce 500 mg ekstraktu KSM-66® oraz dodatkowo 200 mg BIO proszku z korzenia.
• Praktyczną formą stosowania może być również wyjątkowo mocna nalewka BrainMax Pure® Ashwagandha, Witania ospała, nalewka 1:1, 100 ml, którą łatwo dozować, a dzięki płynnej formie nie trzeba martwić się o nieprzyjemne połykanie kapsułek.

Kiedy stosować ashwagandhę?

Ashwagandha nie jest przypisana do jednej magicznej pory. Niektórzy włączają ją do porannej rutyny, innym lepiej odpowiada popołudnie lub wieczór. Decydujące znaczenie ma konkretny produkt, indywidualna tolerancja, a przede wszystkim regularność. W przypadku BrainMax Super Ashwagandha® KSM-66® aktualne zalecenie to jedna kapsułka dziennie, a w przypadku Organic Ashwagandha – dwie kapsułki dziennie. Dlatego dawkowania ekstraktu i zwykłego proszku nie można przeliczać między sobą. 

Ashwagandha w skrócie

Ashwagandha zawdzięcza swoją popularność przede wszystkim temu, że dotyczy kilku obszarów, które często łączą się we współczesnym życiu. Wspiera odporność na stres, relaks, sen, funkcjonowanie umysłowe i poznawcze, koncentrację, energię, witalność, mięśnie i wytrzymałość.¹ Wspiera również prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego, sercowo-naczyniowego i oddechowego, prawidłowy stan skóry oraz działa jako przeciwutleniacz.¹ Nie oznacza to, że ma być rozwiązaniem na wszystko. Najlepiej sprawdza się jako część dobrze zaplanowanego stylu życia, w którym swoje miejsce mają już sen, odżywianie, ruch i regeneracja. Przy wyborze warto zwracać uwagę nie tylko na ilość substancji w kapsułce, ale przede wszystkim na część rośliny, formę, standaryzację i jakość samego surowca.