Zioła, które wspierają odporność

Zioła, które wspierają odporność

27. 9. 2024
Liczba przeczytań: 0x
Zioła na odporność to ciekawa alternatywa wspierająca naturalne mechanizmy obronne organizmu. Mogą być wartościowym uzupełnieniem codziennej troski o zdrowie, jeśli wiesz, jaki gatunek, część rośliny i formę preparatu wybierasz. Poszczególne surowce różnią się przy tym znacznie bardziej niż tylko nazwą. Proszek z całej rośliny to nie to samo co skoncentrowany ekstrakt, a korzeń może mieć inny skład niż kwiat czy owoc.

Co warto zapamiętać?

W mieszankach ziołowych spotykają się tradycyjne europejskie owoce, wyraziste przyprawy kuchenne, rośliny wykorzystywane w azjatyckich systemach medycznych oraz grzyby. Przyjrzymy się niektórym z nich: owocom dzikiej róży, imbirowi, jeżówce, kurkumie, reishi, czosnkowi, rokitnikowi i czarnemu bzowi.

Zioła, które wspierają odporność
Spis treści:

Liczy się gatunek, część rośliny i forma

Ta sama czeska nazwa może oznaczać kilka gatunków botanicznych. W przypadku jeżówki spotkasz jeżówkę purpurową, wąskolistną i bladą. Z kolei rumianek pospolity to nie to samo co rumianek rzymski. Nazwa łacińska pomaga sprawdzić, co produkt rzeczywiście zawiera. Ważna jest również wykorzystana część rośliny. Z kurkumy i imbiru pozyskuje się kłącze, z czosnku cebulę, z rumianku kwiat, a z szałwii najczęściej liść. Produkty z reishi mogą się różnić w zależności od tego, czy zawierają owocnik, grzybnię czy ich połączenie.

Herbatka, proszek, nalewka i suchy ekstrakt również nie są takimi samymi formami. W naparze znajdują się przede wszystkim substancje rozpuszczalne w wodzie. Do przygotowania nalewki wykorzystuje się alkohol, glicerynę lub połączenie rozpuszczalników. Suchy ekstrakt może być kilkukrotnie skoncentrowany i bywa też standaryzowany na wybraną grupę substancji.

##lb-article-reco##

Które zioła na odporność zasługują na uwagę

Nie musisz zaczynać od najbardziej złożonej mieszanki. Często warto najpierw poznać kilka pojedynczych surowców, a dopiero potem zastanowić się nad ich połączeniami.

Dzika róża: znany owoc o zmiennej zawartości witaminy C

Owoce dzikiej róży pochodzą z róży dzikiej Rosa canina. Oprócz witaminy C zawierają karotenoidy, polifenole, kwasy organiczne i inne naturalnie występujące substancje. Ich ilość zmienia się w zależności od dojrzałości i pochodzenia owoców, sposobu suszenia oraz długości przechowywania. Nie zmienia to jednak faktu, że dzika róża wspiera naturalne mechanizmy obronne i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.1 

W kuchni owoce dzikiej róży można wykorzystać jako napar, proszek owocowy, przecier lub składnik mieszanek. Jeśli głównym celem jest dostarczenie witaminy C, porównuj jej faktycznie deklarowaną ilość i nie polegaj wyłącznie na zdjęciu owoców na opakowaniu.

Imbir: świeże kłącze, proszek i ekstrakt to nie to samo

Imbir lekarski wykorzystuje się w postaci kłącza. Za jego ostry smak odpowiadają przede wszystkim gingerole i shogaole. Ich proporcje zmieniają się podczas suszenia i podgrzewania, dlatego świeży imbir smakuje inaczej niż suszony proszek czy skoncentrowany ekstrakt. Wspiera naturalne mechanizmy obronne i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.2 Trwałą formą jest BIO proszek z kłącza imbiru, który łatwo odmierzyć i dodać do potraw oraz ciepłych napojów. 

Jeżówka: pod jedną nazwą kryje się kilka gatunków

Jeżówka, znana też jako echinacea, występuje w suplementach w kilku gatunkach botanicznych. Echinacea purpurea wspiera prawidłowe funkcjonowanie górnych dróg oddechowych.3 Dlatego jest bardzo popularna w mieszankach na odporność na jesień, gdy w powietrzu krążą najróżniejsze zarazki. Praktyczną płynną formą jest bezalkoholowa nalewka z Echinacea purpurea ze standaryzowanym ekstraktem zawierającym 4 % polifenoli. 

Kurkuma: barwna przyprawa i skoncentrowana kurkumina

Kurkumę otrzymuje się z suszonego kłącza. Zawiera kurkuminoidy, z których najbardziej znana jest kurkumina. Kurkuma i kurkumina nie są nazwami zamiennymi. Przyprawa zawiera cały surowiec roślinny, natomiast ekstrakt może mieć znacznie wyższe stężenie kurkuminoidów. Kłącze kurkumy jest kojarzone z układem odpornościowym i działaniem antyoksydacyjnym.4 Do codziennego gotowania nadaje się na przykład BIO proszek z kłącza kurkumy. Można go dodawać do curry, ryżu, potraw ze strączków, zup lub ciepłego napoju mlecznego.

Kurkumina słabo rozpuszcza się w wodzie, a jej przyswajalność zależy od zastosowanej technologii. Aby uzyskać maksymalną biodostępność, warto sięgnąć po formę liposomalną, w której kurkumina jest otoczona otoczkami fosfolipidowymi, by łatwiej przeszła przez przewód pokarmowy i dotarła do miejsca docelowego w krwiobiegu.

Reishi: grzyb, z którego powstają różne rodzaje ekstraktów

Reishi nie jest wprawdzie ziołem, ale zajmuje niezastąpione miejsce wśród roślinnych suplementów diety na odporność. W suplementach można znaleźć zmielony owocnik, ekstrakt z owocnika, grzybnię lub mieszankę kilku części. Do składników, na których zawartość zwraca się uwagę, należą polisacharydy, beta-glukany i triterpeny. Wspiera naturalne mechanizmy obronne i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.5 Masz wiele możliwości wyboru: od klasycznego proszku z grzyba reishi, przez liposomalny kompleks grzybów funkcjonalnych, aż po smaczny napój kakaowy, dzięki któremu stosowanie stanie się chwilą przyjemności.

Czosnek: krojenie zmienia jego naturalny skład

Czosnek pospolity jest produktem spożywczym i tradycyjnym surowcem zielarskim. Po przekrojeniu lub rozgnieceniu ząbka enzym alliinaza wchodzi w kontakt z alliiną i powstaje allicyna. Dalsza obróbka ponownie zmienia profil związków siarki. Czosnek wspiera naturalne mechanizmy obronne i działa jako antyoksydant.6 

Czosnek łatwo włączyć do diety w pastach kanapkowych, zupach, daniach ze strączków czy pieczonych warzywach. W przypadku skoncentrowanych suplementów sprawdzaj dokładny rodzaj ekstraktu oraz ostrzeżenia producenta, zwłaszcza jeśli jednocześnie przyjmujesz leki.

Rokitnik: owoce, sok i olej mają różny skład

Rokitnik zwyczajny wydaje pomarańczowe owoce zawierające witaminę C, karotenoidy, polifenole i kwasy organiczne. Z nasion i miąższu pozyskuje się również oleje. Zawierają one jednak przede wszystkim substancje rozpuszczalne w tłuszczach i nie mają takiego samego składu jak sok czy proszek owocowy. Rokitnik wspiera naturalne mechanizmy obronne i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.7 Przy wyborze najpierw sprawdź, czy jest to produkt owocowy, sok, proszek, olej z nasion, olej z miąższu czy ekstrakt. Każda forma nadaje się do innego zastosowania.

Czarny bez: zwróć uwagę na różne zastosowania kwiatów i owoców

Czarny bez dostarcza zarówno kwiatów, jak i ciemnych owoców. Kwiaty tradycyjnie wykorzystuje się w herbatkach i syropach, natomiast owoce występują w sokach, koncentratach i suchych ekstraktach. Czarny bez działa jako antyoksydant8 i jest często stosowany w mieszankach ziołowych do zaparzania. W produktach wieloskładnikowych czarny bez często łączy się z jeżówką, imbirem, dziką różą i mikroskładnikami.

Szałwia: aromatyczny liść do kuchni, herbatek i ekstraktów

Szałwia lekarska należy do rodziny jasnotowatych. Wykorzystuje się przede wszystkim jej liście, które zawierają olejki eteryczne i związki polifenolowe, w tym kwas rozmarynowy. Szałwia wspiera naturalne mechanizmy obronne i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.9 W kuchni jej intensywny aromat pasuje do strączków, masła, mięsa czy pieczonych warzyw. Do naparu stosuje się suszone liście, natomiast skoncentrowane ekstrakty dawkuje się zgodnie z etykietą. Płynną formą jest na przykład bezalkoholowy ekstrakt z liści szałwii lekarskiej. 

Rumianek: kwiat, który pasuje także do wieczornego rytuału

Rumianek pospolity wykorzystuje się przede wszystkim w postaci suszonych kwiatów. Wspiera naturalne mechanizmy obronne i prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego.10 Najczęstszą formą jest napar ziołowy. BIO herbatka rumiankowa w saszetkach to praktyczny wybór dla osoby, która szuka prostego, jednoskładnikowego surowca bez skomplikowanego dawkowania ekstraktu. Rumianek dobrze pasuje też do spokojnego wieczornego rytuału. Ciepły napój nie zastępuje jednak regularnego rytmu snu; naturalnie go uzupełnia, podobnie jak inne zioła stosowane przed snem. 

Zioła na odporność jako naturalne wsparcie

Dzika róża, imbir, jeżówka, kurkuma, czosnek, rokitnik, czarny bez, szałwia i rumianek oferują różne smaki, części roślin i formy przetwarzania. Reishi uzupełnia je o odrębną kategorię grzybów funkcjonalnych. Najlepiej kierować się nazwą łacińską, wykorzystaną częścią, porcją dzienną i standaryzacją. Takie podejście jest praktyczniejsze niż szukanie jednego najsilniejszego zioła na odporność.

Źródła:
  • 1. Rosa canina figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Naturalna odporność – układ odpornościowy”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 2. Zingiber officinale figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Naturalna odporność – układ odpornościowy”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 3. Echinacea purpurea figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Prawidłowe funkcjonowanie górnych dróg oddechowych”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 4. Curcuma longa, kłącze, figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Układ odpornościowy – przeciwutleniacz”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 5. Ganoderma lucidum figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Naturalna odporność – układ odpornościowy”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 6. Allium sativum figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Naturalna odporność – przeciwutleniacz”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 7. Hippophae rhamnoides figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Naturalna odporność / układ odpornościowy”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 8. Sambucus nigra figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Przeciwutleniacz”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 9. Salvia officinalis figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Naturalna odporność – układ odpornościowy”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.
  • 10. Matricaria recutita figuruje na tzw. liście On Hold w odniesieniu do oświadczenia „Naturalna odporność – układ odpornościowy”. Lista „On Hold” to nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń dotyczących roślin i żywności, w sprawie których zatwierdzenia lub odrzucenia nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i które mogą być stosowane po spełnieniu pozostałych wymogów prawnych.

 

  • AYATI, Zahra, et al. Phytochemistry, Traditional Uses and Pharmacological Profile of Rose Hip: A Review. Current Pharmaceutical Design. 2018, 24(35), 4101–4124. DOI: 10.2174/1381612824666181010151849.
  • Imbir: ANH, Nhat Hoang, et al. Ginger on Human Health: A Comprehensive Systematic Review of 109 Randomized Controlled Trials. Nutrients. 2020, 12(1), 157. DOI: 10.3390/nu12010157.
  • KARSCH-VÖLK, Marlies, et al. Echinacea for preventing and treating the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014, 2014(2), CD000530. DOI: 10.1002/14651858.CD000530.pub3.
  • Kurkuma: JAMWAL, Rohitash. Bioavailable curcumin formulations: A review of pharmacokinetic studies in healthy volunteers. Journal of Integrative Medicine. 2018, 16(6), 367–374. DOI: 10.1016/j.joim.2018.07.001.
  • WACHTEL-GALOR, Sissi, John YUEN, John A. BUSWELL i Iris F. F. BENZIE. Ganoderma lucidum (Lingzhi or Reishi): A Medicinal Mushroom. In: BENZIE, Iris F. F. i Sissi WACHTEL-GALOR, eds. Herbal Medicine: Biomolecular and Clinical Aspects. 2nd edition. Boca Raton: CRC Press, 2011.
  • Czosnek: LISSIMAN, Elizabeth, Alice L. BHASALE i Marc COHEN. Garlic for the common cold. Cochrane Database of Systematic Reviews. 2014, 2014(11), CD006206. DOI: 10.1002/14651858.CD006206.pub4.
  • ŻUCHOWSKI, Jerzy. Phytochemistry and pharmacology of sea buckthorn (Elaeagnus rhamnoides; syn. Hippophae rhamnoides): progress from 2010 to 2021. Phytochemistry Reviews. 2023, 22(1), 3–33. DOI: 10.1007/s11101-022-09832-1.
  • WIELAND, L. Susan, et al. Elderberry for prevention and treatment of viral respiratory illnesses: a systematic review. BMC Complementary Medicine and Therapies. 2021, 21, 112. DOI: 10.1186/s12906-021-03283-5.
  • GHORBANI, Ahmad i Mahdi ESMAEILIZADEH. Pharmacological properties of Salvia officinalis and its components. Journal of Traditional and Complementary Medicine. 2017, 7(4), 433–440. DOI: 10.1016/j.jtcme.2016.12.014.
  • SRIVASTAVA, Janmejai K., Eswar SHANKAR i Sanjay GUPTA. Chamomile: A herbal medicine of the past with bright future. Molecular Medicine Reports. 2010, 3(6), 895–901. DOI: 10.3892/mmr.2010.377.

Opinie (0)

Bądź pierwszą osobą, która napisze opinię do tego produktu.

Nie wypełniaj tego pola