Zdrowa relacja z jedzeniem nie oznacza jedzenia przez całe życie według tabel. Przejawia się raczej tym, że podejmowanie decyzji o każdym kęsie Cię nie przytłacza. Potrafisz wybrać jedzenie zgodnie z głodem, apetytem, dostępnością i sytuacją, a po jednym mniej zbilansowanym posiłku nie czujesz potrzeby naprawiania całego dnia. Jedzenie pełni wiele funkcji. Dostarcza energii i składników odżywczych, ale jednocześnie łączy ludzi, podtrzymuje rodzinne tradycje i daje przyjemność. Tort urodzinowy nie jest żywieniową porażką. Z kolei sałatka nie jest automatyczną przepustką do zdrowia. 

##lb-article-reco##

Określanie produktów spożywczych jako zakazane, grzeszne czy czyste łatwo przenosi ocenę moralną również na człowieka. Po zjedzeniu warzyw jesteśmy więc „grzeczni”, a po czekoladzie „ponosimy porażkę”. Jedzenie nie świadczy jednak o charakterze. Lepiej zwracać uwagę na to, co dają poszczególne produkty. Niektóre sycą na dłużej, inne szybko dostarczają energii, a jeszcze inne jemy głównie dla smaku. W jadłospisie może znaleźć się miejsce na wszystkie. Także elastyczne podejście do odżywiania przypomina, że równowaga nie wymaga całkowitej kontroli.

Długie głodzenie się w ciągu dnia często kończy się wieczorem poczuciem, że cały świat kręci się wokół jedzenia. Nie chodzi o słabą wolę. Organizm po prostu próbuje uzupełnić energię. Regularny rytm głównych posiłków i przekąsek pomaga więc ograniczyć skrajny głód i chaos w podejmowaniu decyzji. Z drugiej strony ważne jest kierowanie się własnym uczuciem głodu, a nie zegarkiem.

Zdrowy sposób odżywiania sprawdzi się na wakacjach, podczas służbowego obiadu, uroczystości, a także w dniu, kiedy w domu na nic nie masz czasu. Jeśli każde odstępstwo wywołuje napięcie, wyrzuty sumienia lub potrzebę rekompensowania sobie jedzenia, zasady prawdopodobnie idą już za daleko. Elastyczność może wyglądać bardzo zwyczajnie. Wybierasz inne danie niż to w planie. Jesz kolację później. Próbujesz czegoś nowego. Następnego dnia wracasz do swojego zwykłego rytmu bez karania się.

Ciało komunikuje się na wiele sposobów. Głód może objawiać się uczuciem pustki w żołądku, spadkiem energii lub rozdrażnieniem. Sytość z kolei pojawia się stopniowo i nie musi oznaczać uczucia całkowitego wypełnienia żołądka. Oprócz fizycznego głodu istnieje też apetyt. Możesz mieć ochotę na konkretne danie, mimo że nie burczy Ci w brzuchu. To normalne. Jemy również dlatego, że coś nam ładnie pachnie, świętujemy lub spędzamy czas z innymi. Nie każdy posiłek musi wynikać wyłącznie z fizycznego głodu.

Jedzenie czasem przynosi ukojenie. Ulubiona potrawa może przypominać dom, bezpieczeństwo lub przyjemny wieczór. Jedzenie pod wpływem emocji samo w sobie nie jest porażką. Wymaga uwagi wtedy, gdy staje się jedynym dostępnym sposobem radzenia sobie z napięciem, samotnością lub wyczerpaniem.

Zamiast wprowadzać zakazy, spróbuj poszerzać swoje możliwości. Krótki spacer, rozmowa, prysznic, muzyka, pisanie lub kilka minut bez ekranu. Praktyczne sposoby na znalezienie dla siebie więcej przestrzeni w ciągu dnia mogą opierać się na drobnych nawykach sprzyjających wewnętrznemu spokojowi.

Wezwanie „pokochaj swoje ciało” brzmi ładnie, ale dla osoby, która od dawna zmaga się ze swoim wyglądem, może być kolejnym niewykonalnym zadaniem. Bardziej przystępna bywa neutralność wobec ciała: ciało nie musi być źródłem nieustannego zachwytu, by zasługiwać na szacunek i troskę. Spróbuj częściej zauważać, co umożliwia Ci ciało. Niesie Cię po schodach, obejmuje bliskich, oddycha, trawi, regeneruje się i dostosowuje do zmian. Jego wartość nie ogranicza się do tego, jak wygląda na zdjęciu.

• Częste ważenie się, mierzenie, przeglądanie w lustrze czy porównywanie zdjęć zwykle nie przynosi trwałego spokoju. Pozbądź się pokusy, a wraz z nią napięcia. Nawet gdyby miało to oznaczać wyrzucenie wagi przez okno.
• Media społecznościowe oferują niekończący się strumień wyretuszowanych sylwetek, jadłospisów i życiowych przemian. Przestań obserwować konta, które wywołują w Tobie przymus ograniczania jedzenia, porównywania się lub zmieniania ciała za wszelką cenę.
• Spróbuj przenieść komplementy z wyglądu na samą osobę. Doceń humor, pomysł, odwagę, energię lub sposób, w jaki ktoś Cię potraktował. Tak samo podchodź do siebie. Wartość człowieka nie mieści się w rozmiarze ubrania ani liczbie na wadze.

Tak, wiele osób od czasu do czasu doświadcza podobnych uczuć. Ważne, by te myśli nie zdominowały Cię na dłużej i nie ograniczały Twojego życia.

W żadnym wypadku! Ruch może dawać radość, siłę, kontakt z innymi lub chwilę na przewietrzenie głowy. Zadaj sobie pytanie, czy ta forma ruchu byłaby Twoim wyborem również bez możliwości zmiany wyglądu. Odpowiedź nie zawsze musi brzmieć „tak”. 

Nie. Zdrowe odżywianie nie polega na perfekcji, lecz na długotrwałej równowadze. Sporadyczne odstępstwa są normalne i nie oznaczają porażki. W zdrowym odżywianiu jest też miejsce na radość z jedzenia i drobny smakołyk od czasu do czasu na poprawę humoru!

Pomaga ograniczenie źródeł presji dotyczącej wyglądu i większe skupienie na własnym zdrowiu, energii, sile i dobrym samopoczuciu. 

Problemy z jedzeniem nie zawsze zaczynają się dramatycznie. Często rozwijają się stopniowo. Człowiek eliminuje kilka produktów, dodaje treningi, zaczyna odmawiać wspólnych posiłków i coraz większą część dnia poświęca planowaniu, kontroli lub obawom. Sygnałem ostrzegawczym nie jest wyłącznie wygląd czy niska masa ciała. Zwróć szczególną uwagę, gdy:

• myśli o jedzeniu, sylwetce lub masie ciała zajmują dużą część dnia
• pomijasz posiłki lub przestrzegasz coraz surowszych zasad
• po jedzeniu odczuwasz silne wyrzuty sumienia, wstyd lub potrzebę zrekompensowania posiłku
• wielokrotnie tracisz poczucie kontroli podczas jedzenia
• unikasz wspólnych posiłków i sytuacji, w których nie masz kontroli nad składem potraw
• ćwiczysz mimo choroby, kontuzji lub znacznego wyczerpania
• ważenie się lub spojrzenie w lustro znacząco wpływa na Twój nastrój
• ukrywasz jedzenie, jesz w tajemnicy lub często kłamiesz na temat jedzenia
• otoczenie wyraża obawy o Twoje odżywianie, zachowanie lub zdrowie

Nie musisz czekać, aż spełnisz wszystkie punkty z listy. Jeśli relacja z jedzeniem lub ciałem Cię wyczerpuje, ogranicza Twoje życie towarzyskie lub wywołuje lęk, to wystarczający powód, by z kimś o tym porozmawiać.

Relacja z jedzeniem zmienia się dzięki powtarzaniu drobnych doświadczeń. Na początek możesz spróbować:

• Jedz regularnie. Nie odkładaj większości jedzenia na wieczór i traktuj regularność jako troskę o siebie.
• Przywróć na talerz jeden produkt, którego unikasz wyłącznie ze strachu. Tak po prostu, bo możesz.
• Przestań obserwować jedno konto, po którego przeglądaniu czujesz się gorzej. Zastąp je treściami, które rozwijają zainteresowania inne niż wygląd.
• Wybierz ruch zgodnie z tym, jak chcesz się czuć. Nie na podstawie tego, co było na Twoim talerzu. Rób to dla przyjemności.
• Każdego dnia pochwal w sobie jedną cechę niezwiązaną z wyglądem. Na przykład cierpliwość, humor, odwagę lub rzetelność.

Jeśli podobne kroki wywołują silny opór lub nie udaje Ci się jeść regularnie, nie potrzebujesz więcej dyscypliny. Czas na więcej wsparcia.

Zdrowa relacja z jedzeniem nie wygląda codziennie tak samo. Czasem jesz z apetytem i w spokoju, innym razem w pośpiechu lub pod wpływem emocji. Jeden trudny dzień nic nie mówi o Twoim charakterze ani o tym, czy wszystko poszło na marne. Ważna jest możliwość powrotu bez karania się do regularności, różnorodności i troski o siebie. Jedzenie nie musi być przeciwnikiem, a ciało nie musi być niekończącym się projektem do poprawy. Jedno i drugie zasługuje na szacunek już dziś, a nie dopiero po osiągnięciu określonej masy ciała, rozmiaru czy wyglądu.