Jakie korzyści przynosi kombucha i jak przebiega fermentacja? I dlaczego fermentowane produkty są kluczem do silniejszej odporności? O tym opowiemy w artykule.
Czym jest kombucha i z czego się ją wytwarza?
Mogłoby się wydawać, że kombucha to trend ostatnich kilku lat. W rzeczywistości jest to starożytny napój, który ludzie pili już w 220 r. p.n.e. Niektóre źródła podają nawet III wiek p.n.e.! Dzięki starożytnym szlakom handlowym kombucha stawała się coraz popularniejsza na całym Dalekim Wschodzie, aż w końcu dotarła do Europy. W starożytnej Japonii kombuchę nazywano nawet z sympatią „herbatą nieśmiertelności”.
Oczywiście picie kombuchy nie zapewni Ci nieśmiertelności, ale przynajmniej sprawi przyjemność Twoim jelitom i układowi trawiennemu, na przykład po obfitym obiedzie. Prawdopodobnie nigdy nie dowiemy się z całą pewnością, skąd pochodzi ten napój, jednak jego działanie sięga daleko poza granice ojczyzny.

Kombucha jest często nazywana grzybem, ale nie jest nim w ścisłym znaczeniu tego słowa. Możesz wyobrazić ją sobie jako przezroczystą, galaretowatą masę o okrągłym kształcie, która niczym meduza unosi się na powierzchni Twojego fermentującego napoju i dostarcza mu wszystkich tych dobroci!
##lb-article-reco##
Czym jest fermentacja i jak przebiega?
Fermentacja to nic nowego. Jest to proces, w którym mikroorganizmy, a konkretnie drożdże i bakterie, przekształcają węglowodany. A w praktyce? To na przykład jogurt, wino czy kiszona kapusta.
Dawniej fermentowano również produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak ryby czy mięso, ale główną rolę odgrywają tu warzywa. Był to doskonały sposób przechowywania żywności, ponieważ kwasy organiczne powstające podczas fermentacji działają jak naturalne konserwanty. Ponadto poprawiają smak i konsystencję produktów. Świetnym przykładem jest kimchi czy ogórki kiszone.
Jak powstaje kombucha: odrobina alchemii
Kombucha powstaje z zielonej lub czarnej herbaty, cukru oraz specjalnego rodzaju bakterii i drożdży, które wraz z cukrem zapoczątkowują cały proces fermentacji. Ta mieszanka bakterii i drożdży nosi nazwę SCOBY „symbiotic colony of bacteria and yeast”. Zasadniczo nie jest to więc grzyb, lecz kolonia drożdży. Trzymają się one razem i przypominają płatek żelatyny.

Najpierw w naczyniu fermentacyjnym miesza się herbatę z cukrem. Po dodaniu SCOBY do herbaty tworzy on unoszącą się na powierzchni przezroczystą masę, która przyjmuje kształt naczynia. Dlatego starter najczęściej jest okrągły. Następnie mieszankę pozostawia się z dostępem powietrza i tak rozpoczyna się cały proces. Fermentacja trwa 8–12 dni. W jej trakcie napój nabiera mocy, zmniejsza się zawartość cukru, a zwiększa ilość kwasów. Następnie można go przefiltrować, choć nie jest to konieczne. Najważniejsza w całym procesie jest jednak bezwzględna czystość.
Co zawiera kombucha
Jednym z produktów ubocznych procesu fermentacji jest kwas octowy, który nie sprzyja szkodliwym bakteriom i drożdżom. To taki naturalny regulator środowiska. Kombucha wytworzona z zielonej herbaty (herbaty chińskiej) zawiera antyoksydanty, które pomagają organizmowi zwalczać wolne rodniki powodujące uszkodzenia komórek.1 Kombucha zawiera szereg witamin z grupy B, antyoksydanty, enzymy i szczepy probiotyczne. Do głównych szczepów probiotycznych obecnych w kombuchy należą:
- Lactobacillus B.coagulans,
- Sacharomyces,
- Gluconacetobacter.
Jedną z ważnych funkcji obu bakterii jest ograniczanie produkcji alkoholu, co robią w dość ciekawy sposób. Powstający kwas octowy początkowo pobudza drożdże do produkcji większej ilości etanolu – co teoretycznie zwiększyłoby zawartość alkoholu. Obie bakterie żywią się jednak tym etanolem, a następnie produkują więcej kwasu octowego, który drożdże przekształcają w kolejne porcje etanolu. Widzimy tu idealną symbiozę między bakteriami i drożdżami!
Jak zrobić kombuchę krok po kroku
Jeśli Twój kaktus jeszcze nie padł, a gałęzatka nadal jest zielona, poradzisz sobie również z hodowlą domowego pupila w butelce. W nagrodę otrzymasz do tego smaczny napój!
Czego będziesz potrzebować
- - słoika o pojemności 2–3 litrów
- - czystej ściereczki lub płótna
- - gumki recepturki
- - garnka
- - butelek z zakrętkami na gotową kombuchę
Składniki (na ok. 2 litry kombuchy):
- - 2 litry wody
- - 3–4 torebki czarnej lub zielonej herbaty
- - 160 g cukru
- - starter do kombuchy z grzybkiem SCOBY w herbacie startowej
Przygotowanie kombuchy
1. Zaparz słodką herbatę z 2 litrów wody i swojej ulubionej zielonej lub czarnej herbaty. Możesz użyć herbaty w torebkach lub ulubionej herbaty liściastej. Dodaj cukier, wymieszaj i pozostaw herbatę do całkowitego ostygnięcia do temperatury pokojowej.
2. Do dokładnie umytego słoika wlej ostudzony napój, herbatę startową z poprzedniej fermentacji i czystymi rękami delikatnie umieść grzybek SCOBY na powierzchni. Jeśli opadnie na dno, nic nie szkodzi.
3. Przykryj słoik ściereczką i zabezpiecz gumką recepturką. Pozwól drożdżom wykonać całą ciężką pracę za Ciebie. W temperaturze pokojowej około 26 °C napój powinien być gotowy po 7–14 dniach.
Jak rozpoznać, że kombucha jest gotowa
Po 5–7 dniach możesz zacząć próbować kombuchy. Gotowa kombucha jest lekko słodko-kwaśna, orzeźwiająca i niezbyt octowa. Jeśli jest za słodka, pozostaw ją jeszcze na kilka dni. Kiedy będzie Ci smakować, przelej ją do butelek.
Rozlewanie do butelek i kolejna partia
Odlej 200–400 ml kombuchy jako herbatę startową na następny raz. Dodaj SCOBY, pozostaw do następnego dnia w temperaturze pokojowej, aby rozpoczęła się fermentacja, a następnie przechowuj cały zestaw startowy w lodówce do kolejnego użycia.
A jak smakuje kombucha?
Początkowo smak kombuchy może Cię zaskoczyć, ponieważ jest bardzo charakterystyczny. Możesz wyczuć lekko octową nutę, która jest wynikiem fermentacji. Z pewnością zauważysz też, że każda kombucha smakuje nieco inaczej. Zależy to przede wszystkim od rodzaju użytej herbaty i czasu fermentacji.

Kto często sięga po kombuchę
Ponieważ aż 80% odporności kryje się w jelitach, kombucha to napój, który oprócz przyjemnego orzeźwienia oferuje coś jeszcze. Choćby zawarte w niej enzymy, które przydadzą Ci się po ciężkim niedzielnym obiedzie.
Osoby, które chcą „lepszej lemoniady”
Kombucha bywa mniej słodka niż zwykłe lemoniady i ma orzeźwiający, kwaśny smak. To propozycja dla tych, którzy chcą czegoś ciekawszego niż woda, ale nie mają ochoty na klasyczne słodkie napoje.
Miłośnicy fermentowanych produktów
Jeśli lubisz kiszoną kapustę, kefir, kimchi lub inne fermentowane przysmaki, jest duża szansa, że polubisz też kombuchę. Zarówno pod względem smaku, jak i filozofii to podobny świat.
Osoby, które chcą ograniczyć słodkie napoje i alkohol
Kombucha może być przyjemną alternatywą dla wieczornego kieliszka wina czy piwa. Zawiera wprawdzie trochę cukru i śladowe ilości alkoholu, ale często mniej niż zwykłe napoje alkoholowe.
Ci, którzy lubią domowe wyroby
Kto lubi piec chleb na zakwasie, robić domowy jogurt czy syropy, często polubi też rytuał związany z hodowlą kombuchy. Jedni cenią ją przede wszystkim za smak, inni za możliwość „zabawy” z fermentacją.
Domowy pupil z lodówki dla zdrowego stylu życia
Trochę już przesadzamy, ale historia kombuchy jest naprawdę imponująca. Od jej początków, gdy była częścią ceremonii, przez całkowite zapomnienie w pierwszej połowie ubiegłego wieku, aż po ostatnie lata, kiedy wróciła silniejsza niż kiedykolwiek.
Nasza kombucha jest niepasteryzowana i niefiltrowana. Dzięki temu może nosić oznaczenie RAW i jako taka musi być przechowywana w lodówce, aby nie straciła swoich właściwości. U niektórych obawy może budzić zawarty w niej cukier. BrainMax Kombucha ma minimalną ilość cukru i możesz delektować się nią w trzech wariantach smakowych – jaśmin, trawa cytrynowa i tulsi, czyli bazylia święta. To królowa ziół ajurwedyjskich, dzięki której kombucha ma wyjątkowo urzekający smak. W wariantach z jaśminem i tulsi jako bazy użyliśmy zielonej herbaty, a w przypadku trawy cytrynowej sięgnęliśmy po czarną herbatę Pu-erh. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z kombuchą, zalecamy zacząć od mniejszej ilości (100 ml) i stopniowo ją zwiększać.
Choć wśród Czechów, narodu miłośników piwa, prawdopodobnie nie zajmie czołowych miejsc w rankingu napojów, dobrze schłodzona kombucha to najlepszy towarzysz letnich dni!
Źródła:
1 Lista „on hold” – nieformalna nazwa roboczej listy oświadczeń, w sprawie zatwierdzenia lub odrzucenia których nie podjęto dotąd decyzji na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności, z późniejszymi zmianami, i które mogą być zatem stosowane zgodnie z art. 28 ust. 5 i 6 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 oraz po spełnieniu pozostałych warunków prawnych.
Powiązane artykuły:
- Mądre nawadnianie z elektrolitami
- Smoczy owoc od A do Z
- Nadpobudliwość a cukier
- Wszystko o fermentacji
- Mikrobiom jelitowy steruje Twoim ciałem
- Jak pozbyć się wzdętego brzucha


